Mua xe máy điện: Khi nào mới nên tậu xe cũ?

Xe máy điện đời mới nhiều công nghệ hiện đại hơn

Những chiếc xe máy điện xuất hiện trên thị trường Việt Nam từ nhiều năm trước có cấu tạo khá đơn giản. Bộ nguồn chủ yếu là ắc-quy chì, động cơ điện công suất vừa phải, bộ điều khiển thực hiện các chức năng cơ bản và đồng hồ hiển thị thông tin ở mức tối thiểu.

Anh Nguyễn Văn Khánh, chủ cửa hàng sửa chữa xe máy điện Nguyễn Khánh chia sẻ: "Ưu tiên lớn nhất của nhà sản xuất là tạo ra một phương tiện có giá bán dễ tiếp cận, dễ sử dụng và đáp ứng nhu cầu đi lại trong phạm vi ngắn".

Cũng theo anh Khánh, ắc-quy chì có lợi thế về giá thành và khả năng thay thế. Tuy nhiên, nhược điểm là trọng lượng lớn. Khi dung lượng suy giảm, xe nhanh hết điện, khả năng tăng tốc giảm và người sử dụng phải sạc thường xuyên hơn.

Để đáp ứng yêu cầu cao hơn về khả năng vận hành, những mẫu xe đời mới sử dụng khối pin lithium ra đời. Chủ một cửa hàng xe máy điện Osaka trên đường Hoàng Quốc Việt (phường Nghĩa Đô, Hà Nội) cho biết:

"So với ắc-quy chì, công nghệ pin lithium có mật độ năng lượng cao hơn, cho phép nhà sản xuất giảm trọng lượng bộ nguồn hoặc tăng dung lượng mà không làm kích thước xe lớn hơn".

Cùng với pin, hệ thống quản lý pin BMS cũng trở thành một thành phần quan trọng. BMS theo dõi điện áp, dòng điện và nhiệt độ của các cell, hỗ trợ kiểm soát quá trình sạc, xả và bảo vệ bộ pin khi phát hiện trạng thái bất thường.

Cũng theo chủ cửa hàng này, sự thay đổi tiếp tục diễn ra ở động cơ và bộ điều khiển: "Nếu những mẫu xe trước đây chủ yếu đáp ứng yêu cầu tăng tốc và duy trì vận tốc, các hệ thống mới chú trọng hơn đến khả năng điều phối dòng điện, kiểm soát mô-men xoắn và tối ưu mức tiêu thụ năng lượng".

Quãng đường di chuyển xe máy điện đời mới cao hơn

So với xe máy điện đời cũ, khác biệt rõ nhất khi sử dụng xe đời mới là khối lượng, quãng đường và khả năng kiểm soát xe.

Anh Phan Tấn Tài, quản lý VinFast Thịnh Phát (số 5 Nguyễn Khánh Toàn, phường Nghĩa Đô, Hà Nội) cho biết, xe dùng ắc-quy chì thường nặng hơn.

"Khi bộ nguồn xuống cấp, mức suy giảm quãng đường cũng dễ nhận thấy. Với người chỉ đi vài km mỗi ngày, hạn chế này có thể chưa đáng kể. Nhưng với người di chuyển hàng chục km, thường xuyên chở thêm người hoặc đi đường dốc, sự khác biệt sẽ rõ hơn.

Xe đời mới sử dụng pin lithium có lợi thế về trọng lượng và khả năng tích trữ năng lượng. Tuy nhiên, không thể chỉ dựa vào loại pin để kết luận xe nào đi xa hơn. Dung lượng bộ pin, công suất động cơ, tải trọng, tốc độ và điều kiện đường sá đều ảnh hưởng trực tiếp đến quãng đường thực tế", anh Tài nói.

Cũng theo anh Tài, một thay đổi khác nằm ở bộ điều khiển (IC). Trên xe thế hệ mới, việc điều tiết dòng điện tới động cơ được kiểm soát chính xác hơn, giúp phản ứng tay ga mượt hơn và hạn chế tình trạng xe hụt lực khi tải thay đổi.

Ngoài ra, trang bị an toàn cũng có sự phân hóa rõ hơn. Nhiều mẫu xe mới được nâng hệ thống phanh kết hợp hoặc ABS tùy phân khúc. Lốp và giảm xóc cũng được chú trọng hơn, đáp ứng khả năng vận hành ở tốc độ và tải trọng cao hơn.

Xe điện đời cũ có lợi thế gì?

Anh Tài cũng cho biết thêm, xe máy điện đời cũ tuy cấu tạo đơn giản song cũng có thể coi đây là một lợi thế lớn. Bởi khi gặp lỗi, người dùng dễ tìm thợ sửa, linh kiện cũng phổ biến hơn. Đây là ưu điểm không thể bỏ qua khi tính chi phí sử dụng lâu dài.

"Giá trị của xe không nằm ở việc có nhiều công nghệ hơn, mà ở việc công nghệ đó có giải quyết đúng nhu cầu hay không", anh Hoàng Việt Hòa, thợ sửa chữa xe máy điện tại Hà Nội nói và chia sẻ thêm:

"Lợi thế lớn nhất của xe đời cũ nằm ở chi phí ban đầu và sửa chữa, nhưng điểm yếu thường xuất hiện sau vài năm sử dụng. Ắc-quy yếu, quãng đường giảm, xe hụt lực và tần suất sửa chữa tăng. Khi chi phí thay bộ nguồn và các linh kiện cộng dồn, lợi thế giá rẻ ban đầu có thể không còn nhiều.

Xe đời mới có lợi thế ở bộ nguồn, khả năng vận hành và trang bị. Đồng thời pin lithium trên xe đời mới giúp giảm trọng lượng đồng thời tăng quãng đường di chuyển; BMS quản lý bộ pin chặt chẽ hơn; động cơ và bộ điều khiển được tối ưu để vận hành mượt hơn. Các tính năng kết nối, định vị hay cảnh báo cũng đem lại sự thuận tiện mà xe cũ khó có được.

Tuy nhiên, người mua phải bỏ ra số tiền lớn hơn và chấp nhận một hệ thống phức tạp hơn khi mua xe đời mới.

Khi hết bảo hành, một số linh kiện điện tử đặc thù có thể không dễ sửa hoặc thay thế với chi phí thấp như những bộ phận trên xe đời cũ. Ngược lại, dịch vụ hậu mãi của xe đời cũ khá hạn chế. Thời hạn bảo hành thường ngắn khoảng 1 đến 2 năm tùy hãng xe".

Người chỉ đi quãng đường ngắn mỗi ngày có thể chọn sử dụng một chiếc xe đời cũ. Nhưng với người thường xuyên đi xa, cần quãng đường lớn, khả năng vận hành ổn định và các tính năng an toàn cao hơn, xe thế hệ mới có những lợi thế rõ ràng.