Lái xe đường dài ngày Tết, mệt mỏi là kẻ thù số một

Những vụ việc thương tâm

Theo thống kê của Ủy ban An toàn Giao thông Quốc gia, tính từ ngày 15/12/2024 đến 14/12/2025, xảy ra 18.601 vụ tai nạn giao thông, làm chết 10.491 người, bị thương 12.312 người (trong đó có 27 vụ đặc biệt nghiêm trọng, làm chết 96 người, bị thương 74 người).

Trong số đó, nhiều vụ tai nạn nghiêm trọng xuất phát từ việc lái xe đường dài mệt mỏi, buồn ngủ dẫn đến mất tập trung. Điển hình là vào ngày 25/11/2025, một vụ tai nạn xảy ra trên đường Hoàng Diệu (Hà Nội).

Cụ thể, theo thông tin từ Đội CSGT đường bộ số 2 (Phòng CSGT Công an Hà Nội) một tài xế điều khiển ô tô biển kiểm soát 30G-123.XX đã ngủ gật, mất lái và tự lao vào dải phân cách giữa đường.

Từ vụ việc trên có thể thấy việc điều khiển phương tiện trong tình trạng mệt mỏi, thiếu tỉnh táo có thể gây nên những hệ quả nghiêm trọng, đặc biệt là trong dịp nghỉ tết Nguyên đán, mật độ phương tiện lưu thông cao.

Nguyên nhân gây mệt mỏi dưới góc nhìn chuyên gia

Theo một chuyên gia ngành y tế, việc lái xe đường dài trên các tuyến đường đẹp tiềm ẩn những nguy cơ sinh học nhất định. Chuyên gia này lý giải, cơ thể người lái phải duy trì một tư thế cố định quá lâu. Trạng thái này gây cản trở quá trình lưu thông máu đến các chi và não bộ. Khi lượng oxy cung cấp cho hệ thần kinh giảm xuống, cảm giác buồn ngủ sẽ xuất hiện như một phản xạ tự nhiên.

Cũng theo phân tích từ một chuyên gia ngành xe, hiện tượng "thôi miên xa lộ" là nguyên nhân phổ biến gây ra sự lơ là. Trên những cung đường cao tốc mới và bằng phẳng, cảnh vật xung quanh thường đơn điệu.

Sự thiếu hụt các kích thích thị giác khiến não bộ tự rơi vào trạng thái nghỉ tạm thời. Lúc này, tài xế vẫn mở mắt nhưng khả năng nhận diện tình huống nguy hiểm bị suy giảm đáng kể.

Bên cạnh đó, áp lực tâm lý về việc sớm về nhà ăn Tết cũng đóng vai trò tiêu cực. Sự nôn nóng khiến cơ thể sản sinh các hormone gây căng thẳng thần kinh nhanh hơn.

Theo số liệu kỹ thuật, khi tài xế mệt mỏi, thời gian phản ứng với chân phanh sẽ chậm lại. Ở tốc độ 100km/h, một giây chậm trễ khiến chiếc xe đi thêm gần 30m trong tình trạng không được kiểm soát.

Các giải pháp an toàn được chuyên gia khuyến nghị

Để hành trình đi lại an toàn, các chuyên gia đã đưa ra những hướng dẫn cụ thể về việc quản lý sức khỏe và phương tiện.

Thực hiện chế độ nghỉ ngơi khoa học: Tài xế không được lái xe liên tục quá ngưỡng thời gian quy định. Theo khuyến nghị chuyên môn, người lái nên dừng xe nghỉ ngơi sau mỗi 2 giờ cầm lái hoặc sau mỗi 150km.

Việc dừng lại tại các trạm nghỉ giúp cơ thể vận động và tái tạo năng lượng. Các bài tập duỗi cơ nhẹ nhàng tại chỗ sẽ giúp máu huyết lưu thông trở lại bình thường.

Điều chỉnh môi trường bên trong xe: Đây là cách giúp kiểm soát nồng độ oxy trong cabin. Người lái nên sử dụng chế độ lấy gió ngoài hoặc hạ kính cửa sổ định kỳ để thay đổi không khí. Nhiệt độ trong xe cần được duy trì ở mức cân bằng, không nên quá ấm. Một không gian quá kín và ấm sẽ thúc đẩy cơn buồn ngủ đến nhanh hơn.

Sử dụng thực phẩm và giấc ngủ ngắn: Chế độ dinh dưỡng trước và trong chuyến đi cần được đặc biệt quan tâm. Tài xế nên tránh các bữa ăn quá nhiều tinh bột và chất béo gây nặng bụng.

Việc uống nước lọc thường xuyên giúp duy trì độ ẩm và sự tỉnh táo. Trong trường hợp cơn buồn ngủ quá nặng, chuyên gia khuyên tài xế dừng xe và thực hiện một giấc ngủ ngắn khoảng 15 phút. Đây là phương pháp phục hồi thần kinh hiệu quả nhất thay vì lạm dụng chất kích thích.

Phối hợp với người đồng hành: Việc chia sẻ tay lái là giải pháp tối ưu cho những chặng đường dài hàng trăm cây số. Nếu đi cùng người có bằng lái, các thành viên nên thay phiên nhau điều khiển phương tiện. Người ngồi ghế phụ có nhiệm vụ trò chuyện và quan sát các dấu hiệu mệt mỏi của tài xế. Sự phối hợp này giúp duy trì trạng thái tỉnh táo cho cả hành trình.

Lái xe đường dài trong điều kiện hạ tầng giao thông tốt vẫn đòi hỏi sự tập trung cao độ. Việc tuân thủ các chỉ dẫn của chuyên gia giúp người lái kiểm soát tốt phương tiện và đảm bảo an toàn cho gia đình.