Cafe Auto: Xe Hybrid dùng xăng E10 có tương thích hay không?

Từ ngày 1/6/2026, xăng sinh học E10 đã chính thức thay thế hoàn toàn xăng RON 95 khoáng. Nhiều chủ xe, đặc biệt là những người đang sở hữu xe hybrid, đặt ra hàng loạt câu hỏi như: Xe có bị hao xăng hơn không? Có bị giảm tuổi thọ không? Có cần phải thay đổi cách sử dụng hay không?

Chúng ta sẽ cùng giải đáp toàn bộ những câu hỏi này bằng những trải nghiệm thực tế từ người dùng cũng như qua góc nhìn khoa học.

Đồng hành cùng Cafe Auto ngày hôm nay để bóc tách vấn đề này, tôi xin trân trọng giới thiệu hai vị khách mời:

- PGS.TS Đàm Hoàng Phúc, Giám đốc Chương trình đào tạo kỹ thuật ô tô, Đại học Bách Khoa Hà Nội. 

 - Anh Đinh Huy Hoàn, Khách hàng đang sử dụng xe Toyota Corolla Cross HEV.

Xăng E10 tương thích với những loại ô tô nào?

MC Đoàn Phương Linh: Trước tiên, xin được hỏi PGS.TS Đàm Hoàng Phúc. Hiện nay, các cây xăng tại Việt Nam đã bỏ hoàn toàn xăng RON 95 khoáng để chuyển sang xăng E10. Nhiều tài xế vẫn mang tâm lý e ngại rằng hàm lượng 10% ethanol trong xăng sẽ làm nóng máy, gây hại động cơ và hao xăng hơn. Dưới góc độ nghiên cứu thực nghiệm tại Đại học Bách khoa Hà Nội, ông có thể chia sẻ kết quả thử nghiệm xăng E10 như thế nào?

PGS.TS Đàm Hoàng Phúc: Ô tô yêu cầu tiêu chuẩn kỹ thuật rất cao. Nhiên liệu đưa vào phải đạt chuẩn, vì bất kỳ sự thay đổi nào về nhiên liệu cũng có thể ảnh hưởng đến sự vận hành, cũng như tính kinh tế và tuổi thọ của xe. Vì vậy, việc mọi người lo lắng khi chuyển sang xăng E10 là đúng.

Bản thân chúng tôi, từ những năm 2023, đã thực hiện các thí nghiệm về xăng E10 tác động thế nào đến động cơ xe hiện đại. Nghiên cứu này có sự phối hợp giữa Toyota Việt Nam, Công ty CP Lọc hóa dầu Bình Sơn và Đại học Bách Khoa Hà Nội. Chúng tôi cùng nhau nghiên cứu trên ba loại xăng gồm RON 95 Euro 5, E5 RON 95 Euro 5 và E10 RON 95 Euro 5. Đối tượng thử nghiệm là hai chiếc xe Toyota Corolla Cross gồm một xe thuần động cơ đốt trong và một xe hybrid.

Qua nghiên cứu có thể thấy, về tính tiết kiệm nhiên liệu, xăng E10 và RON 95 có những đoạn tốt hơn, có những đoạn không phát huy hết tác dụng. Nhưng về tổng thể, mức chênh lệch tiêu hao giữa hai loại xăng chỉ dao động trong khoảng 5%. Đây là con số mà chúng tôi phải dùng thiết bị đo lường chuyên dụng cực kỳ chính xác mới phát hiện ra, còn người tiêu dùng chạy thực tế gần như không thể cảm nhận được mức tiêu hao thay đổi.

Với những lo lắng khác như động cơ nóng hơn, có gây hư hỏng thì tại thời điểm thí nghiệm với xe mới và xăng đạt tiêu chuẩn, tuyệt đối không có bất kỳ hiện tượng bất thường nào xảy ra. Bởi xăng đã hoàn toàn đáp ứng đúng các tiêu chuẩn kỹ thuật mà nhà sản xuất xe yêu cầu.

MC Đoàn Phương Linh: Vậy tại sao khi bắt đầu chuyển đổi sang xăng E10, trên các hội nhóm mạng xã hội lại có nhiều ý kiến phản hồi rằng xe chạy bị yếu đi, bị hụt hơi? Nguyên nhân thực sự của hiện tượng này là gì, thưa PGS.TS Đàm Hoàng Phúc?

PGS.TS Đàm Hoàng Phúc: Tôi khẳng định 100% những chiếc xe gặp hiện tượng này đều là xe cũ. Chúng ta cần hiểu một đặc tính rất quan trọng của ethanol đó là tính tẩy rửa mạnh.

Đối với xe cũ, qua nhiều năm sử dụng, trong bình xăng và hệ thống ống dẫn nhiên liệu tích tụ rất nhiều cặn bẩn. Khi đổ xăng E10 vào, ethanol sẽ đánh tan các mảng cặn này. Cặn bẩn theo đường ống đi thẳng vào động cơ, gây tắc vòi phun nhiên liệu, dẫn đến hiện tượng máy bị tụt công suất hoặc nặng hơn là gây hỏng hóc.

Tôi cũng làm việc với một số garage, họ đã gửi cho tôi hình ảnh soi bình xăng và động cơ của những xe này, thực sự rất bẩn nên suy giảm công suất là điều bình thường. Nếu người tiêu dùng gặp hiện tượng đấy thì đầu tiên phải kiểm tra lọc xăng và vệ sinh lại. Nếu không vệ sinh, cặn nhiều thì cả năm có khi mới hết mà khi hết rồi thì xe lại chạy như bình thường.

Tôi vẫn hay nói xăng E10 giống như một "bài thuốc thử" cho xe vậy. Xe đủ khỏe, đủ tốt thì không sao. Nhưng xe đang có "bệnh nền" thì xăng E10 sẽ làm triệu chứng phát tác sớm hơn.

MC Đoàn Phương Linh: Vậy còn đối với anh Hoàn, ở góc độ người tiêu dùng, khi bắt đầu chuyển sang xăng E10, anh có lo ngại gì cho chiếc xe hybrid của mình không?

Anh Đinh Huy Hoàn: Thú thật là lúc đầu mình cũng có một chút lo lắng, không biết động cơ hybrid của mình có tương thích tốt với xăng nồng độ ethanol 10% hay không. Liệu các chi tiết trong hệ thống nhiên liệu có hoạt động trơn tru như dùng xăng khoáng?.

Tuy nhiên, sau một thời gian sử dụng thực tế và có tham khảo ý kiến tư vấn từ các cố vấn dịch vụ của Toyota Việt Nam, mình đã yên tâm xăng E10 hoàn toàn không ảnh hưởng gì đến chiếc xe của mình.

MC Đoàn Phương Linh: Vậy khi sở hữu một chiếc xe Toyota hybrid, khi di chuyển thực tế trên đường, anh thấy cảm giác lái hay mức tiêu hao nhiên liệu của xe có gì khác biệt so với khi dùng xăng khoáng cũ không?

Anh Đinh Huy Hoàn: Về phía người dùng như mình thì gần như không cảm nhận được bất kỳ sự thay đổi nào về sức mạnh động cơ hay độ tiêu hao nhiên liệu. Nhu cầu đi lại của mình thì đến 70% là trong nội đô. Ở môi trường đô thị, chiếc xe hybrid này phát huy tối đa công dụng và tính năng của nó là tiết kiệm nhiên liệu.

MC Đoàn Phương Linh: Thưa PGS.TS Đàm Hoàng Phúc, hiện nay các mẫu xe hybrid đang được bán tại Việt Nam có được thiết kế sẵn để sử dụng được xăng E10 không?

PGS.TS Đàm Hoàng Phúc: Tôi nghĩ chắc chắn là có, thậm chí còn được thiết kế để tương thích với các loại xăng sinh học có tỷ lệ ethanol cao hơn như E20. Không chỉ ở Việt Nam mà tất cả các xe sản xuất ở Việt Nam đều được thiết kế ở nước ngoài và bán khắp nơi trên thế giới. Các nước trên thế giới bây giờ họ không chỉ sử dụng E10 mà thậm chí lên tới E20, E40 hay E85. E10 gần như cơ bản thấp nhất rồi nên tôi nghĩ 100% không có xe hãng nào không thích nghi với xăng E10 ở thời điểm hiện tại.

MC Đoàn Phương Linh: Vậy, ông có thể chia sẻ sâu hơn cơ chế khoa học nào giúp xăng E10 sử dụng hiệu quả hơn khi kết hợp với hệ thống hybrid?

PGS.TS Đàm Hoàng Phúc: Như bạn Hoàn vừa chia sẻ thì 70% thời gian sử dụng xe hybrid là ở trong nội đô. Kết quả nghiên cứu của chúng tôi cũng chỉ ra, khi xe hybrid đi trong nội đô thì tới 70% là sử dụng bằng điện, còn 30% động cơ đốt trong mới hoạt động. Do đó khi đi trong nội đô, 30% thời gian động cơ đốt trong mới dùng đến xăng, tỷ lệ rất ít nên khi đi bằng điện sẽ tiết kiệm hơn rất nhiều. Đó là cơ chế đầu tiên với xe hybrid và đặc biệt trong chu trình nội đô phát huy được hiệu quả rất tốt.

Thứ hai, động cơ đốt trong trên xe hybrid được thiết kế theo chu trình sinh công khác với xe truyền thống. Động cơ này luôn được tối ưu để hoạt động ở vùng hiệu suất cao nhất.

Khi kết hợp với xăng E10, loại xăng có hàm lượng oxy cao, giúp quá trình cháy trong buồng đốt sẽ sạch hơn, tốt hơn. Về lâu dài, động cơ đốt trong của xe hybrid dùng xăng E10 sẽ ít bị bám cặn bẩn hơn so với xe cũ.

Sử dụng xăng E10 thế nào cho xe hybrid?

MC Đoàn Phương Linh: Nhiều người cũng lo lắng ethanol có tính hút ẩm cao, nếu xe hybrid quá tiết kiệm xăng dẫn đến việc xăng chứa lâu trong bình, sẽ xảy ra hiện tượng ngậm nước gây rỉ sét hệ thống nhiên liệu. Ông đánh giá sao về rủi ro này?

PGS.TS Đàm Hoàng Phúc: Đây là một câu hỏi rất logic và khoa học. Thực tế, khi thiết kế xe, nhà sản xuất đã tính toán chu kỳ đổ xăng của người dùng nằm trong khoảng 600 km .

Với xe hybrid, vì nó tiết kiệm nhiên liệu nên nhà sản xuất đã chủ động thiết kế bình xăng nhỏ lại để nhường không gian cho bộ pin. Đây là giải pháp rất thông minh, vừa cho nhà sản xuất lẫn người tiêu dùng. Vì bình xăng nhỏ nên tần suất người dùng phải ra trạm đổ xăng thực tế không bị kéo dài quá xa so với xe thông thường.

Thứ hai, dù ethanol có tính ngậm nước, nhưng không phải diễn ra nhanh chóng. Quá trình này diễn ra rất chậm, phải tính bằng tháng. Do đó với tần suất sử dụng xe hàng ngày hoặc hàng tuần, người dùng hoàn toàn có thể yên tâm 100% không lo hiện tượng tách nước hay rỉ sét.

MC Đoàn Phương Linh: Xin được hỏi thêm PGS.TS Phúc, không biết hệ thống như bình xăng, lọc nhiên liệu, đường ống dẫn hay kim phun của các xe đời mới được thiết kế như thế nào để tối ưu được xăng E10?

PGS.TS Đàm Hoàng Phúc: Thực ra đấy cũng là một tiêu chuẩn rồi. Ethanol có đặc tính ăn mòn một số vật liệu phi kim truyền thống, nên có thể gây ra hỏng hóc. Tuy nhiên, các dòng xe đời mới hiện nay đều sử dụng bình xăng bằng vật liệu composite, giúp giảm thiểu tối đa việc bám cặn và ăn mòn.

Nhà sản xuất đã phải công bố và cam kết hoặc ít nhất trong quyển hướng dẫn sử dụng cũng phải đưa ra, xe dùng được xăng sinh học đến mức nào. Tất cả các trang thiết bị, phụ tùng tương thích (cấu tạo từ vật liệu chịu được cồn sinh học) thì người tiêu dùng chỉ cần tìm hiểu thì sẽ có câu trả lời chính xác.

MC Đoàn Phương Linh: Vậy thì không biết hệ thống ECU của xe có tự học được khi sử dụng loại nhiên liệu mới không?

PGS.TS Đàm Hoàng Phúc: Tất cả những thứ khi thay đổi nhiên liệu, từ vật liệu cho đến lập trình đánh lửa đều phải đảm bảo hiệu suất, tương thích của xe. Tất cả các hãng khi đã ghi đến chữ E20 thì các vấn đề kỹ thuật đặt ra hãng phải đảm bảo.

MC Đoàn Phương Linh: Nghe những phân tích khoa học từ chuyên gia, anh Hoàn đã cảm thấy yên tâm hơn chưa?

Anh Đinh Huy Hoàn: Nghe PGS.TS chia sẻ thì mình thấy yên tâm hơn rất nhiều. Mình sử dụng xe hằng ngày, mỗi ngày ít nhất 50 km thì mình có thể yên tâm xăng trong xe của mình sẽ không có hiện tượng bị tách nước.

MC Đoàn Phương Linh: Vậy khác các xe hybrid đi lâu hết xăng thì với các xe đỗ lâu ngày nhưng không sử dụng, trước đây PGS.TS Phúc cũng đã có một chia sẻ rằng, muốn hạn chế hút ẩm thì nên đổ ít xăng. Không biết PGS.TS có thể chia sẻ rõ hơn về lời khuyên này?

PGS.TS Đàm Hoàng Phúc: Xăng hút ẩm thì tỷ lệ với lượng ethanol. Ethanol nhiều thì sẽ hút ẩm nhiều. Cho nên chúng ta đổ ít thì lượng ẩm bị hút vào sẽ ít. Xe mà để lâu ngày, xác định đi ít thì từ trước đến nay, kể cả không có E10 tôi vẫn khuyên mọi người đổ ít xăng. Bởi khi chúng ta lâu không đi, đổ ít xăng sẽ an toàn hơn.

Xăng E10 ảnh hưởng thế nào đến độ bền của xe hybrid?

MC Đoàn Phương Linh: Cho đến nay, xăng E10 vẫn là chủ đề mà được rất nhiều người quan tâm. Vậy nhân tiện hôm nay chúng ta có thể trao đổi với nhau, anh Hoàn có thể đặt một số câu hỏi dành cho PGS.TS Đàm Hoàng Phúc để có thể hiểu rõ hơn và giải đáp thắc mắc.

Anh Đinh Huy Hoàn: Xin phép được hỏi PGS.TS, xe hybrid nói chung khi chuyển sang dùng xăng E10, liên quan đến công tác bảo dưỡng có khác biệt so với xe truyền thống chạy xăng khoáng trước đây không hay xe hybrid trước giờ vẫn chạy xăng khoáng?

PGS.TS Đàm Hoàng Phúc: Đương nhiên bảo dưỡng xe hybrid có thể khác so với xe động cơ đốt trong truyền thống. Nhưng khác do cấu tạo của xe hybrid chứ không phải do xăng. Nếu cần phải thay đổi thì nhà sản xuất là bên đầu tiên có trách nhiệm phải công bố điều đó.

Anh Đinh Huy Hoàn: Vậy những người sử dụng xe hybrid cần lưu ý gì để có thể sử dụng xe một cách hiệu quả hơn?

PGS.TS Đàm Hoàng Phúc: Chúng ta vẫn phải quan tâm đến xăng, nhưng không phải E5, E10 hay E20 mà quan tâm nhiều nhất là tiêu chuẩn xăng. Nhìn ở các cây xăng chúng ta sẽ thấy có số III hay V, đấy mới là cái quan trọng mà chúng ta hay gọi là xăng tiêu chuẩn Euro 3 hay Euro 5. Những dòng xe hybrid là xe hiện đại, hướng tới môi trường nên yêu cầu ngặt nghèo hơn về tiêu chuẩn, chắc chắn phải dùng Euro 5 thì mới phát huy hiệu quả tốt của tính năng hybrid. Người tiêu dùng cần cố gắng đổ xăng đúng tiêu chuẩn .

Anh Đinh Huy Hoàn: Hôm nay được nghe PGS.TS Đàm Hoàng Phúc chia sẻ, phân tích thì mình lại càng yên tâm hơn. Quan trọng nhất vẫn là khâu chúng ta chăm sóc, bảo dưỡng xe ở điều kiện tốt nhất. Với sự chuẩn bị kỹ lưỡng dù là xăng E10 hay sau này có là E20 đi nữa, người dùng hoàn toàn có thể yên tâm sử dụng.

MC Đoàn Phương Linh: Vâng, xin cảm ơn anh Hoàn và PGS.TS Đàm Hoàng Phúc. 

Như vậy qua buổi trò chuyện ngày hôm nay, chúng ta có thể thấy, điều quan trọng không phải nằm ở xăng E10 mà ở chiếc xe có được thiết kế để phù hợp với xăng E10 hay không, cũng như các dòng xe hybrid thế hệ mới, đặc biệt là những mẫu xe được nhà sản xuất ghi ký hiệu sử dụng tương thích với loại xăng nào là người dùng có thể hoàn toàn yên tâm sử dụng.