Khi công nghệ thông minh trên ô tô trở thành nỗi lo

Bước tiến vượt bậc của ngành công nghiệp xe hơi

Ngược dòng thời gian về cuối năm 1970, nhiều công nghệ hỗ trợ an toàn đã xuất hiện trên các dòng xe hơi tại Mỹ, điển hình như hệ thống chống bó cứng phanh điện tử (ABS) - một tính năng an toàn nổi bật trong hệ thống ADAS.

Đến đầu những năm 2000, hệ thống ADAS bắt đầu phổ biến ở Hoa Kỳ với những tính năng cảnh báo an toàn như hỗ trợ giữ làn đường, kiểm soát tầm nhìn ban đêm, cảnh báo lệch làn đường…

Từ đây, các thiết bị hỗ trợ lái an toàn ADAS được sử dụng rộng rãi trên các dòng xe tô, giúp giảm nguy cơ tai nạn khi tham gia giao thông.

Tại Việt Nam, trước đây công nghệ ADAS chỉ xuất hiện trên các mẫu xe hạng sang như BMW, Audi, Volvo…. Từ những năm 2020 trở đi, công nghệ này ngày càng được phổ cập và được trang bị rộng rãi trên các mẫu xe phổ thông, từ xe xăng đến xe điện, tiêu biểu như: Suzuki Swift, Skoda Kushaq, VinFast VF6,....

Với người tiêu dùng Việt Nam bây giờ, khi cân nhắc mua một mẫu xe hơi, tiêu chí đầu tiên chắc chắn là không thể thiếu ADAS.

Theo anh Nguyễn Đức Nam, một chủ xe VinFast VF7 tại Hà Nội cho biết, vì tính chất công việc, nên anh thường xuyên phải di chuyển trên đường cao tốc để đi công tác. Hệ thống ADAS giúp anh cảm thấy việc lái xe ở dải tốc độ cao trở nên an toàn và thư giãn hơn rất nhiều.

"Khi đi cao tốc, tôi thường hay sử dụng hệ thống kiểm soát hành trình thích ứng, tự động duy trì khoảng cách an toàn với xe phía trước, giới hạn tốc độ. Với tôi những công nghệ này giúp tài xế tự tin hơn, hạn chế đáng kể những sai sót do sự mệt mỏi khi di chuyển đường dài gây ra", anh Nam chia sẻ.

Ngoài ra, anh Nam cũng nêu quan điểm rằng, việc có ADAS với xe hơi hiện nay là yếu tố cần thiết để đảm bảo an toàn. Những người lái xe mới sẽ cảm thấy an tâm hơn khi có sự đồng hành của các cảm biến thông minh.

ADAS hiện đại nhưng không nên quá lạm dụng

Dù được quảng bá là thông minh, các hệ thống hỗ trợ lái vẫn có những giới hạn nhất định về mặt kỹ thuật. Tại Việt Nam, điều kiện hạ tầng giao thông và ý thức di chuyển của người dân đôi khi khiến công nghệ này phản tác dụng. Hệ thống camera và radar có thể bị nhầm lẫn bởi vạch kẻ đường mờ hoặc các vật thể không xác định.

Anh Trần Văn Tú là một tài xế lâu năm đang sử dụng dòng xe sedan có tích hợp hệ thống hỗ trợ giữ làn. Anh Tú kể lại một tình huống thót tim khi đang di chuyển trong Hà Nội:

"Thời điểm tan tầm ở Thủ đô, đường đông, như trên chiếc xe của tôi, nếu đi vào giờ đó mà chân mình đang đặt lên chân phanh thì không làm sao cả. Nhưng chỉ cần một thoáng không để ý, có chiếc xe máy lao cắt ngang đầu xe, mà lúc không đặt chân lên phanh là ngay lập tức hệ thống phanh tự động kích hoạt ngay. Tôi từng bị như vậy rồi, phanh dúi dụi. Xe đằng sau họ đang đà di chuyển cũng đâm luôn vào đuôi xe mình".

Hay một tình huống khác cũng được anh Tú chia sẻ, khi anh đang di chuyển trên quốc lộ, hệ thống hỗ trợ giữ làn bất ngờ can thiệp vào vô-lăng vì nhận diện nhầm vạch kẻ đường cũ chưa xóa sạch. Chiếc xe tự động đánh lái sang phải trong khi anh Tú đang muốn đi thẳng để tránh một chiếc xe máy.

Lực can thiệp của máy tính khá mạnh khiến anh Tú phải gồng tay để giành lại quyền kiểm soát. Anh Tú cảm thấy rất lo lắng vì sự can thiệp đột ngột này có thể dẫn đến va chạm ngoài ý muốn.

Một trường hợp khác là chị Lê Minh Anh, chủ nhân của một chiếc xe điện hiện đại, cũng thường xuyên gặp phiền toái với tính năng phanh tự động khẩn cấp trong đô thị.

Chị Minh Anh cho biết, hệ thống phanh thường xuyên kích hoạt đột ngột khi có xe máy tạt đầu ở khoảng cách vẫn trong tầm kiểm soát. Việc xe dừng lại quá gấp khiến những phương tiện phía sau không kịp phản ứng.

Chị Minh Anh từng bị một xe máy đâm vào đuôi xe vì hệ thống tự động phanh quá gắt. Những âm thanh cảnh báo liên tục vang lên trong khoang lái cũng gây ra sự mất tập trung cho chị. Nhiều lần chị Minh Anh đã phải chủ động tắt bớt các tính năng hỗ trợ để tự mình điều khiển xe theo cách truyền thống.

Thực tế cho thấy, công nghệ chỉ thực sự hiệu quả khi người lái vẫn giữ được sự chủ động tuyệt đối. Các chuyên gia khuyến cáo tài xế không nên quá phụ thuộc vào máy móc.

Người lái xe cần hiểu rõ nguyên lý hoạt động và những hạn chế của từng tính năng trên xe. Việc quá tin tưởng vào công nghệ có thể dẫn đến sự chủ quan và thiếu quan sát. Các sự cố vừa nêu là lời nhắc nhở rằng công nghệ hiện tại chỉ đóng vai trò hỗ trợ chứ chưa thể thay thế hoàn toàn tư duy của con người.