Điều gì quyết định cuộc đua xe điện mini?

Cuộc đua đưa giá ô tô xuống thấp

Trước đây, với người Việt, lựa chọn dễ tiếp cận nhất khi mua ô tô thường là những mẫu hatchback hạng A có giá khoảng 300 - 400 triệu đồng, trong khi phân khúc B khoảng 500 - 600 triệu đồng.

Khoảng ba năm trở lại đây, bức tranh thị trường bắt đầu thay đổi khi những mẫu ô tô điện cỡ nhỏ xuất hiện.

Giữa năm 2023, VinFast VF 3 và Wuling Mini EV cùng tham gia thị trường với mức giá khoảng 300 triệu đồng. Trong đó, VF 3 nhanh chóng tạo ra sự chú ý lớn khi nhận gần 28.000 đơn đặt hàng chỉ sau 66 giờ mở bán.

Sức hút của mẫu xe này tiếp tục được duy trì. Năm 2024, VF 3 đạt doanh số gần 25.000 xe dù chỉ bán trong 5 tháng. Sang năm 2025, con số tăng lên hơn 44.500 xe. Riêng 7 tháng đầu năm 2026, gần 30.000 chiếc VF 3 đã được giao tới khách hàng.

Thành công của VF 3 cũng cho thấy, người Việt không còn nhất thiết phải bắt đầu hành trình sở hữu ô tô bằng một mẫu xe có kích thước lớn, nhiều trang bị hay khả năng di chuyển đường dài. Thay vào đó, một chiếc xe nhỏ, giá vừa túi tiền, đủ che mưa nắng và phục vụ nhu cầu đi lại hàng ngày cũng có thể trở thành lựa chọn hấp dẫn.

Sau VF 3, thị trường tiếp tục xuất hiện thêm nhiều mẫu xe điện cỡ nhỏ như VinFast Minio Green, Bestune Xiaoma và mới đây là VinFast VF 2, với mức giá khoảng 200 triệu đồng.

Cuộc đua lúc này không còn là "hãng nào có xe điện mini", mà đang chuyển thành cuộc cạnh tranh về giá bán, chi phí sử dụng, kích thước, tiện ích và khả năng đáp ứng nhu cầu di chuyển trong đô thị. Đây có thể là một trong những phân khúc làm thay đổi mặt bằng giá của thị trường ô tô Việt Nam những năm tới.

Có thể thay đổi hành vi tiêu dùng

Anh Phùng Thế Trọng (tổ dân phố Phú Thứ, phường Tây Mỗ, Hà Nội) mua và sử dụng VinFast VF 3 từ những ngày đầu mẫu xe ra mắt, chia sẻ: "Nhà tôi đã có một chiếc xe 7 chỗ. Nhưng khi đó vợ đang mang bầu, muốn đi ô tô nhưng xe to thì cồng kềnh. Rồi VF 3 ra mắt, nhỏ gọn, kiểu dáng đẹp, giá bán rẻ nên tôi quyết định mua luôn".

Câu chuyện của gia đình anh Trọng phản ánh một thực tế: Dù đã sở hữu ô tô, nhiều người vẫn mua ô tô điện mini để dành cho những chuyến đi ngắn như đi chợ, đưa đón con, đi làm trong nội đô hoặc di chuyển tại các khu đô thị đông đúc.

Ông Hoàng Sơn, Giám đốc Marketing Hà Thành Auto cho biết, xe điện cỡ nhỏ hướng tới nhóm khách hàng trẻ, độc thân, năng động, muốn thể hiện cá tính và có khả năng tự chủ kinh tế. Bên cạnh đó là các gia đình trẻ muốn sở hữu chiếc ô tô đầu tiên để thay thế xe máy.

Tuy nhiên, theo ông Sơn, thực tế tại Việt Nam cho thấy phần lớn người mua ô tô điện cỡ nhỏ lại là những người đã sở hữu ô tô và mua thêm chiếc xe thứ hai để di chuyển quãng ngắn trong nội đô hoặc thị trấn.

Nếu xu hướng này tiếp tục phát triển, thị trường ô tô Việt Nam có thể chứng kiến thay đổi đáng kể trong hành vi tiêu dùng.

"Một gia đình không nhất thiết chỉ cần một chiếc ô tô đáp ứng tất cả nhu cầu. Thay vào đó, chiếc xe lớn phục vụ những chuyến đi xa, còn chiếc xe điện nhỏ đảm nhiệm phần lớn các chuyến đi hàng ngày trong đô thị", ông Sơn nói.

Nên định vị là mẫu xe đi phố

Sự phát triển của xe điện mini cũng đặt ra yêu cầu người dùng phải hiểu đúng về sản phẩm.

Ông Sơn cho rằng, dù vẫn được xem là ô tô con khi tham gia giao thông, xe điện cỡ nhỏ về bản chất được thiết kế như một phương tiện đô thị. Vì vậy, quãng đường ngắn, đường phố đông đúc và không gian đỗ xe hạn chế mới là môi trường phù hợp nhất.

Anh Phùng Thế Trọng cũng chia sẻ, sau thời gian sử dụng và trải nghiệm một số mẫu xe điện cỡ nhỏ, anh nhận thấy những mẫu xe này phù hợp nhất với việc đi lại trong phố hoặc các quãng đường ngắn.

Điểm mạnh của xe điện mini là nhỏ gọn, dễ điều khiển, chi phí sử dụng và khả năng sạc tại nhà đối với những mẫu xe đáp ứng điều kiện này. Ngược lại, khi sử dụng cho những hành trình dài, đường cao tốc hoặc địa hình đèo dốc, người dùng cần hiểu rõ giới hạn của phương tiện và điều kiện vận hành thực tế.

Tương lai của xe điện mini không nằm ở việc biến một chiếc xe nhỏ thành "chiếc ô tô vạn năng", mà là định vị nó như một phương tiện đô thị chuyên biệt.

Hạ tầng sạc quyết định cuộc chơi

Nếu giá bán là yếu tố mở cánh cửa thị trường thì hạ tầng sạc sẽ quyết định cánh cửa đó có mở rộng được hay không.

Ông Dai Yong Lin, CEO Bestune Việt Nam cho rằng, thị trường Việt Nam có nhiều tiềm năng với xe điện cỡ nhỏ, đặc biệt trong bối cảnh nhu cầu sử dụng ô tô điện đang tăng.

Trong khi đó, PGS.TS Đàm Hoàng Phúc, Giám đốc Chương trình đào tạo kỹ thuật ô tô, Đại học Bách khoa Hà Nội nhận định, ô tô điện nói chung và xe điện cỡ nhỏ nói riêng muốn phát triển đều cần hạ tầng trạm sạc ổn định.

Theo ông Phúc, có thể nhìn thấy khá rõ mối liên hệ giữa hạ tầng sạc và sức tiêu thụ xe điện. VinFast có lợi thế về hệ thống trạm sạc nên các mẫu xe như VF 3, Minio Green và lượng đặt hàng VF 2 có kết quả tích cực.

"Nếu giá xe tiếp tục giảm trong khi hạ tầng sạc được mở rộng, xe điện mini có thể không còn là một sản phẩm ngách. Nó có thể trở thành một trong những phương tiện góp phần mở rộng dung lượng thị trường ô tô Việt Nam", ông Phúc nói.