Đề xuất ô tô điện bắt buộc phải có cảnh báo âm thanh

Ô tô điện phải trang bị hệ thống AVAS

Dự thảo quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về chất lượng an toàn kỹ thuật và bảo vệ môi trường đối với xe ô tô, thay thế QCVN 09:2024/BGTVT đang được Cục Đăng kiểm Việt Nam lấy ý kiến.

Trong đó, có nội dung đáng chú ý liên quan đến AVAS (Acoustic Vehicle Alerting System), là hệ thống cảnh báo bằng âm thanh dành cho các phương tiện giao thông đường bộ có độ ồn thấp.

Tại dự thảo quy chuẩn mới có yêu cầu riêng đối với hệ thống AVAS, quy định xe điện chạy bằng pin điện thuần điện (BEV - Battery Electric Vehicle hoặc PEV - Pure Electric Vehicle) phải trang bị hệ thống AVAS. Các loại phương tiện khác không bắt buộc phải trang bị.

Xe nếu được lắp đặt hệ thống AVAS phải tự động kích hoạt khi tốc độ di chuyển của xe dưới 20km/h hoặc khi lùi xe. Nếu xe đã có âm thanh cảnh báo khi lùi thì hệ thống AVAS không cần tạo ra âm thanh khi lùi.

Công tắc hoặc núm điều khiển hệ thống AVAS có thể được lắp đặt để người lái xe có thể dễ dàng tiếp cận, điều khiển chế độ kích hoạt hoặc vô hiệu hệ thống. Khi khởi động xe, hệ thống AVAS sẽ mặc định ở chế độ kích hoạt.

Dự thảo quy chuẩn mới cũng quy định âm lượng AVAS có thể bị giảm đi trong thời gian xe di chuyển (khi tốc độ tăng lên). Loại âm thanh và âm lượng của hệ thống AVAS phải đảm bảo tạo ra âm thanh liên tục, cung cấp thông tin cho người đi bộ, người đi xe đạp và những người có khả năng bị tổn thương khi xe đang vận hành.

Bên cạnh đó, âm thanh do AVAS tạo ra phải dễ dàng biểu thị hành vi của xe thông qua sự thay đổi tự động mức âm thanh hoặc các đặc tính đồng bộ với tốc độ của xe.

"Âm thanh do AVAS tạo ra không được là âm thanh có thể gây nhầm lẫn với tín hiệu cảnh báo, tín hiệu ưu tiên hoặc âm thanh không phù hợp để nhận biết sự vận hành của phương tiện.

Các âm thanh không được chấp nhận bao gồm: âm thanh của còi, chuông, còi báo động, xe ưu tiên; âm thanh cảnh báo khẩn cấp như báo cháy, báo trộm, báo khói; Âm thanh ngắt quãng; Âm thanh có tính nhạc điệu; Âm thanh mô phỏng tiếng động vật, côn trùng; Hoặc âm thanh có thể gây nhầm lẫn về loại phương tiện, trạng thái vận hành hoặc hướng chuyển động của phương tiện", dự thảo quy chuẩn nêu rõ.

Ngoài ra, tại dự thảo cũng đưa ra cách đo âm thanh AVAS trong kiểm tra an toàn kỹ thuật đối với xe mới.

Bên cạnh đó, đối với xe điện hóa thuộc nhóm M1 (ô tô con) nếu được trang bị AVAS thì chỉ được hoạt động khi xe vận hành ở chế độ hoàn toàn bằng điện.

Tăng bảo vệ an toàn cho người đi bộ, xe máy

Trao đổi với PV, đại diện phòng Phương tiện Giao thông đường bộ (Cục Đăng kiểm Việt Nam) cho biết, trước đây tại QCVN 09:2024/BGTVT cũng đã có quy định về AVAS song không bắt buộc. Nhưng tại dự thảo quy chuẩn mới đề xuất bắt buộc phải được trang bị hệ thống AVAS trên ô tô điện.

"Trước đây, tại một số thị trường châu Âu hay Nhật Bản, hệ thống AVAS cũng đã xuất hiện nhưng chỉ ở dạng tùy chọn. Vậy nên nếu áp dụng bắt buộc sẽ gây khó khăn cho ô tô nhập khẩu.

Nhưng đến nay, châu Âu cũng đã đưa hệ thống AVAS trở thành trang bị bắt buộc trên ô tô điện và lượng xe không được trang bị hệ thống này nhập khẩu vào đã không còn. Bởi vậy, việc đưa hệ thống AVAS trở thành bắt buộc trên ô tô điện hiện nay không còn gặp khó khăn, tăng tính an toàn cho người đi bộ, đi xe máy", vị đại diện chia sẻ.

Theo Cục Đăng kiểm Việt Nam, xe thuần điện có thể di chuyển ở tốc độ thấp mà người xung quanh khó nhận biết bằng tiếng động cơ.

Yêu cầu AVAS liên quan trực tiếp đến các tình huống tiếp cận điểm đón trả khách, bãi đỗ và đường đô thị. Lợi ích dự kiến là tăng khả năng nhận biết sự hiện diện, hướng và trạng thái chuyển động của xe, nhất là đối với người đi bộ và người hạn chế thị lực.

"Chi phí phát sinh gồm bộ phát âm, điều khiển, dây dẫn, hiệu chỉnh âm thanh và đánh giá sự phù hợp đối với kiểu loại chưa đáp ứng. Kiểu loại đã có AVAS phù hợp không phải trang bị thêm một hệ thống thứ hai.

Không được lấy toàn bộ số ô tô hoặc số xe hybrid làm đối tượng chịu chi phí bắt buộc này.

Quy định âm thanh có giới hạn và phương pháp kiểm tra giúp tránh tình trạng doanh nghiệp lựa chọn âm cảnh báo tùy ý, quá lớn hoặc gây nhầm lẫn với xe ưu tiên, tín hiệu khẩn cấp. Vì vậy, lợi ích an toàn cần được thực hiện cùng kiểm soát tiếng ồn", Cục Đăng kiểm Việt Nam cho biết thêm.