Việc nhồi nhét hành khách trên xe giường nằm gây ra những biến đổi nguy hiểm về kỹ thuật phương tiện và trực tiếp đe dọa tính mạng người dân khi xảy ra va chạm.
Trọng tâm xe thay đổi tăng nguy cơ lật xe
Theo ghi nhận từ lực lượng CSGT, riêng dịp Tết Nguyên đán vừa qua đã phát hiện 27 trường hợp vi phạm, với tổng số tiền xử phạt gần 2,3 tỷ đồng, áp dụng cho cả tài xế và chủ phương tiện (tài xế 527,6 triệu đồng; chủ phương tiện 1,769 tỷ đồng).
Trong dịp nghỉ tết Nguyên đán vừa qua, đơn vị đã phát hiện và lập biên bản xử lý đối với 27 trường hợp xe khách có hành vi nhồi nhét người.
Để tối đa hóa lợi nhuận, nhiều nhà xe tận dụng lối đi hoặc bố trí ghế phụ tự chế để chở thêm khách. Trong khi đó, xe giường nằm thông thường chỉ được thiết kế phục vụ khoảng 40 hành khách. Việc vượt quá giới hạn này khiến phương tiện hoạt động trong tình trạng quá tải kéo dài.
Theo các chuyên gia, mỗi chiếc xe đều được tính toán về trọng tâm và phân bổ tải trọng dựa trên số lượng giường cố định. Khi số người tăng đột biến, trọng tâm của xe bị thay đổi, thường bị đẩy cao hơn so với thiết kế ban đầu. Điều này làm giảm độ ổn định, khiến xe dễ mất cân bằng khi di chuyển ở tốc độ cao hoặc khi vào cua.
Hệ thống treo và giảm xóc trong điều kiện quá tải phải làm việc liên tục với cường độ lớn, nhanh chóng xuống cấp. Khi gặp các tình huống đánh lái gấp hoặc di chuyển trên đường cong, nguy cơ lật xe tăng cao do khả năng kiểm soát bị suy giảm.
Bên cạnh đó, hệ thống phanh cũng chịu tác động trực tiếp từ tải trọng dư thừa. Khi xe nặng hơn mức cho phép, quãng đường phanh sẽ kéo dài hơn so với tiêu chuẩn an toàn. Các chi tiết phanh phải chịu nhiệt lớn, dễ dẫn đến hiện tượng cháy má phanh hoặc mất tác dụng phanh. Đây là một trong những nguyên nhân phổ biến dẫn đến tai nạn nghiêm trọng trên các tuyến đường đèo dốc hoặc quốc lộ.
Lốp xe cũng đối mặt với áp lực lớn khi phải gánh tải vượt mức. Áp suất và nhiệt độ tăng cao trong quá trình vận hành có thể gây nổ lốp bất ngờ, khiến tài xế khó kiểm soát phương tiện. Những sự cố kỹ thuật này thường xảy ra nhanh, không có nhiều thời gian xử lý.
Việc chở quá số người quy định trên xe giường nằm gây ra những biến đổi về kỹ thuật của phương tiện.
Sự gia tăng nhiệt độ quá mức có thể gây ra hiện tượng cháy má phanh hoặc mất hiệu lực phanh hoàn toàn. Lốp xe cũng đối mặt với nguy cơ nổ do áp suất và nhiệt độ tăng cao khi phải gánh tải trọng vượt mức cho phép. Những sự cố kỹ thuật này thường xảy ra bất ngờ và rất khó để người lái có thể kiểm soát kịp thời.
Nguy hiểm không chỉ đến từ phương tiện mà còn trực tiếp đe dọa hành khách. Những người nằm ở lối đi hoặc ngồi trên ghế phụ không được trang bị dây an toàn theo tiêu chuẩn. Khi xảy ra va chạm, họ dễ bị hất văng, va đập vào các bề mặt cứng hoặc vào người khác, làm tăng mức độ chấn thương.
Ngoài ra, việc lấp kín lối đi khiến các cửa thoát hiểm bị cản trở. Trong các tình huống khẩn cấp như cháy xe hoặc tai nạn dưới nước, việc sơ tán hành khách trở nên khó khăn, dễ dẫn đến hậu quả nghiêm trọng.
Không gian chật chội cũng ảnh hưởng đến chất lượng không khí bên trong xe. Hệ thống điều hòa không được thiết kế để phục vụ lượng người vượt mức, dẫn đến nồng độ CO₂ tăng cao, gây mệt mỏi, thiếu oxy. Điều này không chỉ ảnh hưởng đến hành khách mà còn tác động đến khả năng tập trung của tài xế khi điều khiển phương tiện trong thời gian dài.
Tăng cường xử phạt
Ông Trần Hữu Minh, Chánh Văn phòng Ủy ban An toàn giao thông Quốc gia cho biết, hành vi nhồi nhét hành khách là một dạng vi phạm trong hoạt động kinh doanh vận tải và đã có chế tài xử lý nghiêm. "Hiện nay, hành vi này đã được xử lý rất nghiêm, chế tài cũng đầy đủ, xử phạt cả lái xe và doanh nghiệp. Vì vậy, người dân nếu phát hiện vi phạm có thể phản ánh tới cơ quan quản lý, đặc biệt qua đường dây nóng của Cục Cảnh sát giao thông để được xử lý hiệu quả", ông Minh cho biết.
Các cơ quan chức năng đang tiếp tục tăng cường tuần tra, kiểm soát nhằm phát hiện và xử lý kịp thời các trường hợp vi phạm. Việc tuân thủ đúng quy định về số lượng hành khách không chỉ là yêu cầu pháp lý mà còn là yếu tố quan trọng để đảm bảo an toàn tính mạng cho người tham gia giao thông.