Quãng đường di chuyển của ô tô điện mà các hãng công bố được đo trong điều kiện thử nghiệm, trong khi thực tế sử dụng còn phụ thuộc tốc độ, thời tiết, tải trọng và cách lái.
Thông số hãng không phải quãng đường thực tế
Trong hành trình từ Hà Nội - Tuyên Quang và quay trở lại, anh Đinh Văn Hiểu (Hà Nội) sử dụng chiếc ô tô điện mới mua là phương tiện di chuyển thay vì đặt xe như mọi năm.
Địa hình di chuyển có thể ảnh hưởng đến quãng đường hoạt động của xe điện (Ảnh minh họa).
"Theo hướng dẫn khi mua xe, quãng đường di chuyển tối đa được công bố là hơn 400km. Tuy nhiên, khi di chuyển trên tuyến cao tốc Hà Nội - Lào Cai, xe tôi gặp tình trạng pin yếu và hết giữa đường, buộc gia đình phải gọi cứu hộ khẩn cấp. Do đúng dịp nghỉ lễ, chi phí cứu hộ cũng tăng thêm", anh Hiểu cho biết và nói thêm dù đã sạc đầy pin trước khi khởi hành, quãng đường thực tế xe đi được trong lần này chỉ khoảng hơn 300 - 340km.
Ô tô điện hiện nay thường được các hãng thử nghiệm, công bố quãng đường di chuyển sau mỗi lần sạc đầy theo các tiêu chuẩn như NEDC (chu trình thử nghiệm mức tiêu thụ năng lượng, tầm hoạt động của xe hạng nhẹ) hoặc WLTP (tương tự NEDC kết hợp điều kiện thực tế).
Tuy nhiên khi vận hành, quãng đường đi được có thể thấp hơn so với thử nghiệm. Anh Hoàng Việt Hòa, kỹ sư ô tô điện tại một đại lý VinFast tại Hà Nội cho biết: "Phạm vi hoạt động thực tế chịu ảnh hưởng bởi nhiều điều kiện như đường đi, thời tiết, tốc độ di chuyển, phong cách lái, tải trọng hoặc sử dụng các tiện ích trên xe và tình trạng pin".
Cũng theo anh Hòa, cùng một mẫu xe nhưng tùy người dùng có thể ghi nhận một mức quãng đường đi được trong một lần sạc khác nhau.
"Xe chạy trong đô thị, tốc độ vừa phải, điều kiện thời tiết thuận lợi có thể cho kết quả khá tốt. Ngược lại, khi chạy ở tốc độ cao, chở nhiều người, hành lý và sử dụng điều hòa liên tục, mức tiêu thụ năng lượng sẽ tăng đáng kể.
Không nên lấy mức quãng đường tối đa do hãng công bố làm căn cứ duy nhất để tính toán khi đi hành trình dài. Đây là số liệu tham khảo trong điều kiện thử nghiệm, không phải mức quãng đường xe luôn đạt được trên thực tế", anh Hòa lưu ý.
Sử dụng điều hòa trong thời tiết nắng nóng có thể khiến xe tiêu thụ nhiều điện hơn (Ảnh minh họa).
Yếu tố nào khiến xe hao điện hơn?
Anh Mạnh Dũng, kỹ sư ô tô tại RealCar (phường Yên Hòa, Hà Nội) cho biết: "Địa hình, chất lượng mặt đường hay tốc độ là một trong những yếu tố tác động rõ nhất đến mức tiêu thụ điện.
Xe leo dốc, chạy đường dài sẽ tiêu tốn nhiều năng lượng hơn. Khi tốc độ, lực cản không khí tăng hoặc áp lực khi leo dốc sẽ khiến mô-tơ cần nhiều năng lượng hơn để duy trì chuyển động".
Theo anh Dũng, một chiếc xe chạy ổn định ở tốc độ vừa phải có thể đạt hiệu quả năng lượng tốt hơn đáng kể so với khi liên tục chạy ở 100 - 120km/h trên cao tốc. Đây cũng là lý do quãng đường thực tế thường giảm rõ trong những chuyến đi dài có tốc độ cao.
Anh Nguyễn Văn Triển, phụ trách kỹ thuật Toyota Mỹ Đình (Hà Nội) cũng cho biết, điều hòa là yếu tố ảnh hưởng đến tiêu thụ điện, nhất là trong thời tiết nhiệt độ cao vào mùa nóng tại Việt Nam.
"Hệ thống điều hòa sử dụng năng lượng từ bộ pin, trong khi nhu cầu làm mát tăng lên khi xe phải hoạt động dưới nền nhiệt cao. Nếu cabin bị nóng sau thời gian đỗ ngoài trời, hệ thống còn phải làm việc nhiều hơn trong giai đoạn đầu để đưa nhiệt độ về mức phù hợp", anh Triển nói.
Bên cạnh đó, tải trọng cũng ảnh hưởng đến mức tiêu thụ điện bởi khi xe chở đủ hành khách và hành lý, khối lượng tăng khiến năng lượng cần thiết để tăng tốc và duy trì chuyển động cũng tăng theo.
Cũng theo anh Triển, nhiệt độ môi trường, áp suất lốp và phong cách lái đều có thể làm thay đổi mức tiêu thụ điện. Lốp non hơi làm tăng lực cản, tăng tốc mạnh, phanh gấp và thay đổi tốc độ liên tục cũng khiến xe sử dụng nhiều năng lượng hơn.
Khi đi xa nên tính toán hành trình, địa điểm sạc phù hợp (Ảnh minh họa).
Đi đường dài, không nên chạy sát giới hạn công bố
Anh Triển chia sẻ, với những chuyến đi xa, người dùng nên xây dựng kế hoạch dựa trên mức tiêu thụ thực tế của xe thay vì chỉ nhìn vào quãng đường tối đa do nhà sản xuất công bố. Trước khi khởi hành, cần kiểm tra áp suất lốp, tình trạng pin và lượng điện còn lại.
Trong quá trình di chuyển, việc duy trì tốc độ ổn định, hạn chế tăng tốc đột ngột và sử dụng chế độ lái phù hợp có thể giúp giảm mức tiêu thụ điện. Với điều hòa, có thể làm mát cabin trước khi khởi hành, sau đó duy trì nhiệt độ ở mức vừa phải.
Đồng quan điểm, anh Dũng cũng cho rằng tài xế nên theo dõi mức tiêu thụ điện của chính chiếc xe qua từng hành trình.
Sau một số chuyến đi, các dữ liệu về quãng đường, tốc độ, tải trọng và điều kiện thời tiết sẽ giúp người dùng xác định được phạm vi hoạt động phù hợp với nhu cầu của mình.
Theo các chuyên gia, khi đi đường dài, nên chủ động tính điểm sạc và giữ một khoảng dự phòng thay vì chờ pin xuống mức thấp mới tìm trạm sạc.