Lốp dự phòng có thể giúp ô tô tiếp tục hành trình khi chẳng may thủng lốp. Tuy nhiên nếu sử dụng sai cách, có thể làm giảm độ bám và gây mất an toàn.
Lốp dự phòng không phải lốp chính
Lốp dự phòng thường có kích thước bề rộng hẹp hơn thường lệ và đường kính nhỏ hơn đáng kể so với lốp tiêu chuẩn.
Thiết kế này giúp nhà sản xuất tiết kiệm không gian trong khoang hành lý và giảm trọng lượng xe. Tuy nhiên, đổi lại, diện tích tiếp xúc với mặt đường nhỏ hơn, khả năng chịu tải và tản nhiệt cũng hạn chế hơn so với lốp tiêu chuẩn.
Lốp dự phòng có thể giúp ô tô tiếp tục hành trình khi chẳng may thủng lốp, nhưng đây chỉ là giải pháp tạm thời.
Khi lắp một bánh có kích thước khác biệt, đặc tính vận hành của xe cũng thay đổi. Độ bám đường, khả năng vào cua và phanh có thể không còn giống trạng thái sử dụng khi đủ 4 lốp tiêu chuẩn.
Với những mẫu xe sử dụng hệ dẫn động hoặc các hệ thống điện tử kiểm soát lực kéo, ABS, cân bằng điện tử, sự chênh lệch về kích thước giữa các bánh cũng có thể ảnh hưởng đến cách xe vận hành.
Vì vậy, việc thay lốp dự phòng không đồng nghĩa chiếc xe đã trở lại trạng thái vận hành bình thường.
Không nên dùng lốp dự phòng để chạy đường dài
Sai lầm phổ biến của một số tài xế là sau khi thay lốp dự phòng vẫn tiếp tục sử dụng xe trong nhiều ngày, thậm chí chạy cao tốc hoặc thực hiện những chuyến đi dài.
Trong khi đó, lốp dự phòng cỡ nhỏ được thiết kế chủ yếu để giúp xe di chuyển tới nơi sửa chữa hoặc thay thế lốp chính. Nhà sản xuất thường giới hạn cả tốc độ lẫn quãng đường đối với loại lốp này và các thông số cụ thể cần được kiểm tra trên thành lốp hoặc trong tài liệu hướng dẫn của xe.
Với nhiều loại lốp dự phòng cỡ nhỏ, giới hạn tốc độ phổ biến là khoảng 80 km/h, nhưng một số loại có thể thấp hơn. Vì vậy, không nên mặc định rằng, cứ thay lốp dự phòng là có thể chạy ở tốc độ như khi sử dụng lốp chính.
Đặc biệt, khi sử dụng lốp dự phòng cỡ nhỏ, nên tránh phanh gấp hoặc vào cua với tốc độ lớn. Đây là những tình huống khiến sự khác biệt về khả năng bám đường giữa lốp dự phòng và các lốp còn lại trở nên rõ rệt hơn.
Không nên chở quá tải khi đang dùng lốp dự phòng
Một chiếc ô tô chở đầy hành khách và hành lý vốn đã chịu tải lớn hơn bình thường. Khi một bánh được thay bằng lốp dự phòng cỡ nhỏ, việc tiếp tục chở nặng và di chuyển trong thời gian dài càng không phải lựa chọn an toàn.
Trước những chuyến đi dài, đặc biệt khi chạy cao tốc hoặc đưa cả gia đình đi du lịch, việc kiểm tra lốp dự phòng cũng nên được thực hiện cùng với các hạng mục khác.
Tải trọng lớn có thể làm tăng áp lực lên chiếc lốp dự phòng, đặc biệt khi xe phanh, vào cua hoặc đi qua đoạn đường xấu.
Do đó, nếu phải sử dụng lốp dự phòng trên hành trình dài, nên giảm tốc độ, hạn chế tải trọng không cần thiết và ưu tiên tìm nơi sửa chữa gần nhất thay vì coi đây là giải pháp thay thế lâu dài.
Lắp lốp dự phòng cũng cần đúng cách
Không phải cứ có lốp dự phòng là có thể lắp vào bất kỳ vị trí nào trên xe mà không cần lưu ý.
Với một số loại lốp dự phòng cỡ nhỏ, chuyên gia khuyến cáo không nên sử dụng ở bánh dẫn động. Trong trường hợp cần thiết, tài xế có thể phải đảo vị trí bánh theo hướng dẫn của nhà sản xuất trước khi lắp lốp dự phòng.
Điều này đặc biệt cần lưu ý với những mẫu xe dẫn động cầu trước, cầu sau hoặc sử dụng hệ dẫn động bốn bánh, bởi mỗi loại xe có yêu cầu khác nhau.
Cách an toàn nhất là kiểm tra hướng dẫn sử dụng đi kèm xe thay vì tự phán đoán vị trí lắp đặt.
Sau khi thay, tài xế cũng cần kiểm tra áp suất lốp dự phòng. Đây là chi tiết dễ bị bỏ quên bởi lốp thường nằm dưới sàn cốp trong thời gian dài và chỉ được lấy ra khi xảy ra sự cố.
Một chiếc lốp dù chưa từng chạy nhưng nếu bị non hơi, xuống cấp hoặc quá cũ cũng có thể không đảm bảo khả năng sử dụng khi cần.
Lốp dự phòng cũng cần được kiểm tra định kỳ
Nhiều chủ xe chỉ quan tâm đến 4 lốp đang sử dụng mà quên mất chiếc lốp nằm trong cốp.
Định kỳ, tài xế nên kiểm tra áp suất, tình trạng cao su và tuổi thọ của lốp dự phòng. Nếu phát hiện cao su nứt, biến dạng hoặc có dấu hiệu xuống cấp, nên thay thế ngay cả khi chiếc lốp này chưa từng được sử dụng.
Trước những chuyến đi dài, đặc biệt khi chạy cao tốc hoặc đưa cả gia đình đi du lịch, việc kiểm tra lốp dự phòng cũng nên được thực hiện cùng với các hạng mục như áp suất 4 lốp chính, phanh, đèn và nước làm mát.
Bởi trong tình huống thủng lốp giữa đường, lốp dự phòng là phương án giúp tài xế tiếp tục di chuyển. Nhưng nếu chính chiếc lốp này lại không đủ điều kiện vận hành, sự cố ban đầu có thể nhanh chóng trở thành một tình huống nguy hiểm hơn.
Vì vậy, sau khi thay lốp dự phòng, tài xế nên coi đây là giải pháp "chữa cháy", giảm tốc độ và nhanh chóng tìm nơi sửa chữa hoặc thay lại lốp tiêu chuẩn, thay vì tiếp tục hành trình dài như bình thường.