Đằng sau những vụ ngạt khí thương tâm trong ô tô khi đỗ tại chỗ là một nguyên nhân khác nguy hiểm hơn nhiều so với chế độ lấy gió điều hòa.
Thời gian qua báo chí và mạng xã hội chia sẻ nhiều thông tin về các trường hợp tử vong trong cabin ô tô, trong nhiều hoàn cảnh khác nhau. Điểm chung của các trường hợp này thường là đỗ xe, ngủ trên xe. Những sự việc này đã dấy lên nhiều tranh luận về cách thức sử dụng chế độ lấy gió điều hòa.
Vụ việc xảy ra tại xóm Khuân, Thanh Sơn (Phú Thọ) khiến 2 người tử vong gây nhiều tranh luận trên mạng xã hội.
Nhiều ý kiến cho rằng, nguyên nhân chính của các vụ ngạt khí là do thói quen bật điều hòa lấy gió trong, biến cabin thành một chiếc hộp kín vắt kiệt oxy. Khi thiếu oxy sẽ khiến lái xe buồn ngủ và dừng xe để ngủ. Vì thế nguyên nhân trực tiếp khiến người trong xe có thể tử vong xuất phát từ tình trạng thiếu oxy trong khoang lái.
Tuy nhiên, trao đổi với phóng viên Xe Giao thông, Tiến sĩ Nguyễn Thiết Lập (Giảng viên Bộ môn Cơ khí ô tô, Trường Đại học Giao thông Vận tải) cho rằng, bản thân chiếc xe ô tô không phải là một không gian kín hoàn toàn. Do đó, việc đổ lỗi hoàn toàn cho chế độ "lấy gió trong" khi xe đang chạy hay đang đỗ là chưa chính xác.
"Lúc đi trên đường, nhất là những khu vực nhiều bụi, hầu hết người ta lấy gió trong. Người ta có thể sử dụng xe liên tục mấy tiếng đồng hồ, chở 4-5 người trên xe nhưng đâu có ngạt thở" TS Lập lấy ví dụ.
Ông cũng phân tích thêm, dù bật chế độ lấy gió trong, khi đi qua khu vực có khói, người ngồi trong cabin vẫn có thể ngửi thấy mùi, chứng tỏ luôn có sự lưu thông không khí nhất định thông qua các khe hở cơ khí.
Hiểm họa từ động cơ đốt trong khi đỗ tại chỗ
Theo Tiến sĩ Nguyễn Thiết Lập, nguyên nhân sâu xa của những vụ ngạt khí khi ngủ trong ô tô liên quan trực tiếp đến hoạt động của động cơ đốt trong lúc xe đứng yên.
Hiểm họa từ động cơ đốt trong khi đỗ tại chỗ.
Vị chuyên gia lý giải, khi xe chuyển động, luồng gió tự nhiên đập vào thân xe sẽ giúp không khí lưu thông. Tuy nhiên, khi xe đỗ tại chỗ, luồng gió này gần như biến mất, chỉ còn lại gió tự nhiên rất nhỏ. Trong khi đó, để chạy được điều hòa, động cơ đốt trong phải hoạt động liên tục. Quá trình này không chỉ hút một lượng lớn oxy xung quanh xe mà còn tỏa nhiệt.
"Vấn đề ở đây liên quan đến khí thải và hoạt động của động cơ nữa chứ không phải chỉ mỗi điều hòa", TS Lập nhấn mạnh. Trong môi trường đỗ xe thiếu đối lưu, lượng khí thải độc hại xả ra sẽ quẩn quanh xe và có nguy cơ lọt ngược vào cabin, gây ngạt và ngộ độc cho người ngồi bên trong.
Để làm rõ hơn luận điểm này, Tiến sĩ Lập đưa ra một sự so sánh thực tế: "Với những người dùng xe điện, khi dừng lại họ dùng điều hòa khá yên tâm. Cho nên vấn đề lớn nằm ở động cơ đốt trong".
Hé cửa kính là nguyên tắc sống còn
Từ những phân tích kỹ thuật, Tiến sĩ Nguyễn Thiết Lập khuyến cáo các tài xế tuyệt đối không nên đỗ xe nổ máy bật điều hòa trong thời gian dài. Việc đỗ một chỗ nổ máy không chỉ đe dọa sự an toàn của con người do thiếu hụt lưu thông không khí mà còn không tốt cho chính độ bền của chiếc xe.
Trong trường hợp bất khả kháng phải dừng nghỉ và nổ máy bật điều hòa, chuyên gia đặc biệt lưu ý tài xế phải tạo ra sự lưu thông không khí nhân tạo.
"Cần phải hé cửa sổ một chút. Tất nhiên việc này sẽ làm giảm khả năng làm mát của điều hòa do có không khí bên ngoài lọt vào. Nhưng bởi vì đỗ một chỗ thì bắt buộc phải làm như thế (để an toàn), còn nếu đóng kín và đứng im trong thời gian dài là không tốt", Tiến sĩ Lập đưa ra lời khuyên.
Bên cạnh đó, ông Lập cũng gợi ý, khi xe di chuyển qua những vùng không khí sạch, thoáng mát và nhiệt độ dễ chịu, tài xế nên chủ động chuyển sang lấy gió ngoài để cấp thêm "không khí tươi", giúp người ngồi trong xe cảm thấy dễ chịu và tỉnh táo hơn.