Hệ thống kiểm soát hành trình thích ứng (ACC) trên ô tô có thể tự điều chỉnh tốc độ và duy trì khoảng cách với xe phía trước nhưng không đồng nghĩa có thể giữ khoảng cách theo quy định.
ACC hoạt động như thế nào?
ACC (Adaptive Cruise Control - hệ thống kiểm soát hành trình thích ứng) là một tính năng thuộc hệ thống hỗ trợ lái xe nâng cao ADAS (Advanced Driver Assistance Systems). Đây là công nghệ hỗ trợ lái xe tiên tiến trên ô tô giúp tự động duy trì tốc độ đã cài đặt và chủ động điều chỉnh tốc độ để giữ khoảng cách an toàn với xe phía trước.
Khác với hệ thống kiểm soát hành trình thông thường chỉ duy trì tốc độ được thiết lập, ACC có khả năng tự động điều chỉnh tốc độ để duy trì khoảng cách với xe đang di chuyển phía trước.
ACC có khả năng tự động điều chỉnh tốc độ để duy trì khoảng cách với xe đang di chuyển phía trước.
Về cơ bản, ACC sử dụng các cảm biến phía trước, radar, camera hoặc kết hợp các hệ thống này để nhận biết phương tiện cùng chiều.
Radar có nhiệm vụ phát hiện phương tiện, đo khoảng cách và tốc độ, trong khi camera hỗ trợ nhận diện phương tiện, làn đường hoặc các thông tin hình ảnh khác.
Khi được kích hoạt, người lái thiết lập tốc độ giới hạn. Các cảm biến, radar và camera sau đó liên tục thu thập dữ liệu về xe phía trước.
Thông tin này được gửi tới các mô-đun điều khiển của hệ thống máy tính điện tử ECU, từ đó động cơ, hệ truyền động và phanh phối hợp điều chỉnh tốc độ.
Chẳng hạn, nếu tài xế cài ACC ở giới hạn 100km/giờ nhưng hệ thống phát hiện xe phía trước đang chạy 80km/giờ, xe sẽ tự động giảm tốc để duy trì khoảng cách.
Khi xe phía trước tăng tốc hoặc chuyển sang làn khác, ACC có thể tăng tốc trở lại trong phạm vi tốc độ mà tài xế đã cài đặt.
Trên một số mẫu xe, người lái còn có thể lựa chọn các mức khoảng cách khác nhau với xe phía trước. Ví dụ, trên Subaru Forester khi xe chạy ở tốc độ 100km/giờ, bốn mức cài đặt tương ứng khoảng cách khoảng 30, 40, 50 và 60m.
ACC không bảo đảm giữ đúng khoảng cách theo quy định
Theo Thông tư 38/2024/TT-BGTVT, có hiệu lực từ ngày 1/1/2025, trong điều kiện đường khô ráo, thời tiết bình thường, địa hình bằng phẳng, đường thẳng và tầm nhìn bảo đảm, khoảng cách an toàn được xác định theo tốc độ lưu hành.
Cụ thể, ở tốc độ 60km/giờ, khoảng cách tối thiểu là 35m; trên 60 - 80km/giờ là 55m; trên 80 - 100km/giờ là 70m; trên 100 - 120km/giờ là 100m.
Khi trời mưa, có sương mù, mặt đường trơn trượt hoặc tầm nhìn hạn chế, tài xế phải chủ động tăng khoảng cách.
Tài xế chỉ nên tận dụng ACC như một công cụ hỗ trợ khi chạy cao tốc, nhưng không nên hiểu rằng chỉ cần kích hoạt hệ thống là xe sẽ tự động đáp ứng đúng khoảng cách an toàn theo quy định.
Trong khi đó, ACC chỉ cho phép tài xế lựa chọn các mức khoảng cách mà nhà sản xuất thiết lập sẵn trên từng mẫu xe.
Khoảng cách mà hệ thống duy trì vì thế không đồng nghĩa với khoảng cách tối thiểu được quy định tương ứng với từng mức tốc độ.
Điều này cũng được thể hiện qua ví dụ trên Subaru Forester. Ở tốc độ 100km/giờ, bốn mức cài đặt của ACC tương ứng khoảng 30, 40, 50 và 60m, trong khi theo quy định, với tốc độ trên 80 - 100km/giờ, khoảng cách tối thiểu phải là 70m.
Như vậy, ACC có thể hỗ trợ tài xế duy trì khoảng cách với xe phía trước và hạn chế tình trạng bám quá sát, nhưng không thể xem đây là công cụ bảo đảm xe luôn giữ đúng khoảng cách theo quy định.
ACC được xếp vào nhóm công nghệ hỗ trợ cấp độ 1. Hệ thống này không thay thế người lái, do đó tài xế vẫn phải hoàn toàn tập trung và chịu trách nhiệm điều khiển xe.
Đặc biệt, trong điều kiện giao thông thay đổi nhanh, người lái vẫn phải quan sát phía trước, hai bên và phía sau, đồng thời sẵn sàng đạp phanh hoặc can thiệp khi hệ thống không nhận diện được tình huống.
Tài xế chỉ nên tận dụng ACC như một công cụ hỗ trợ khi chạy cao tốc, nhưng không nên hiểu rằng chỉ cần kích hoạt hệ thống là xe sẽ tự động đáp ứng đúng khoảng cách an toàn theo quy định.
Việc lựa chọn khoảng cách phù hợp và chủ động điều chỉnh khi điều kiện giao thông thay đổi vẫn thuộc về người lái.