Có nên phục hồi túi khí ô tô đã nổ?

Chi phí sửa chữa, phục hồi túi khí ô tô sau tai nạn chỉ bằng 1/3 so với thay mới, giúp chủ xe giảm đáng kể gánh nặng tài chính. Tuy nhiên, việc này tiềm ẩn nhiều rủi ro.

Chênh lệch chi phí lớn

Sau một lần va chạm giao thông khá mạnh, chiếc ô tô Mazda CX-5 của anh Đỗ Nam (Hà Đông, Hà Nội) bị bung 2 túi khí phía trước, đồng thời phải thay thế hệ thống dây đai an toàn. 

Sau khi đưa xe đến gara kiểm tra, anh Nam được tư vấn nhiều phương án xử lý. Nếu thay mới phải tốn hơn chục triệu đồng cho 2 túi khí phía trước (túi vô-lăng và túi trước ghế phụ). Tuy nhiên, phía gara cũng tư vấn thêm phương án sửa chữa, phục hồi với chi phí chỉ bằng 1/3 so với thay mới hoàn toàn. 

Qua tìm hiểu tại một số cơ sở sửa chuyên phục hồi túi khí tại Hà Nội, việc xử lý, phục hồi túi khí đã bung, nổ sau tai nạn cũng khá đa dạng, từ phục hồi, thay túi khí hàng bãi (hãng cũ tháo xe) đến phương án thay thế mới hoàn toàn. Mỗi phương án có ưu nhược điểm riêng nhưng tựu chung nổi cộm lên 2 vấn đề là chênh lệch chi phí và lo ngại khả năng hoạt động khi xảy ra tai nạn tiếp theo.

Theo tư vấn của cơ sở phụ tùng ô tô Nguyễn Tâm Auto tại Hà Nội, cũng là chiếc xe Mazda CX-5, nếu sửa chữa, phục hồi túi khí chính phía trước giá 1,3 triệu đồng, túi khí phụ phía trước 900 nghìn đồng, thay dây đai 400 nghìn 1 chiếc, bọc da táp-lô 2,9 triệu đồng, reset hộp 400 nghìn. Tổng chi phí cho việc sửa chữa là 6,3 triệu đồng nếu xe bị bung 2 túi khí chính phía trước.

Đối với túi khí đã bung, thợ cần phải kiểm tra xem hư hỏng phần nào, tình trạng ra sao để lên phương án sửa chữa, thay thế, thường sẽ phải thay kíp nổ, mặt túi khí, cài đặt hệ thống điều khiển, thời gian sửa chữa khoảng 2-3 ngày.

Theo cơ sở này, sau khi thay thế, phục hồi, độ hoàn thiện về thẩm mỹ đạt khoảng 90% nhưng về nếu thợ kiểm tra vẫn có thể phát hiện là túi khí đã bung. Tuy vậy, cơ sở này khẳng định việc hoạt động của túi khí sẽ không bị ảnh hưởng, sẽ hoạt động bình thường như túi khí mới.

Ngoài ra, nhiều chủ xe cũng tìm đến phương án mua túi khí hàng bãi, tức hàng tháo xe để thay thế nếu không yên tâm với phương án phục hồi, sửa chữa. Với phương án này, chi phí có thể lên đến 50% so với việc thay thế mới hoàn toàn.

“Xe đã qua sử dụng nhiều năm, giá trị không còn cao nên nếu thay toàn bộ cụm túi khí với chi phí lớn thì khá tốn kém. Trong khi đó, phương án phục hồi thì không yên tâm, lo ngại sau này không hoạt động bình thường nên để tiết kiệm, tôi lựa chọn phương án thay túi khí hàng tháo xe có giá rẻ hơn nhiều khi thay mới”, anh Lê Văn Cường (Từ Liêm, Hà Nội) chia sẻ kinh nghiệm khi thay thế túi khí chiếc Toyota Vios bị tai nạn.

Thực tế, những trường hợp tương tự không phải hiếm gặp. Sau tai nạn, ngoài chi phí sửa chữa thân vỏ, động cơ và hệ thống khung gầm, việc thay thế túi khí cũng là khoản chi đáng kể, đặc biệt với những dòng xe nhập khẩu hoặc có nhiều túi khí. 

Ví dụ như một chiếc túi khí vô-lăng mới của xe Toyota Camry có giá khoảng 10 triệu đồng, túi trước ghế phụ khoảng 6 triệu đồng. Điều này khiến một bộ phận chủ xe cân nhắc lựa chọn phục hồi thay vì thay mới.

Không nên phục hồi túi khí đã nổ để dùng lại

Theo các kỹ sư ô tô, túi khí là một bộ phận thuộc hệ thống an toàn bị động SRS (Supplemental Restraint System), được thiết kế để kích hoạt trong thời gian rất ngắn khi xe xảy ra va chạm đủ mạnh. Khi túi khí bung, không chỉ phần đệm khí mà cả cụm tạo khí, các chi tiết kích hoạt và một số bộ phận liên quan có thể đã hoàn thành chu trình hoạt động hoặc chịu tác động từ vụ tai nạn.

Trên thị trường, dịch vụ phục hồi túi khí thường bao gồm may, bọc lại phần vải túi khí, thay thế hoặc xử lý bộ phận tạo khí, phục hồi nắp vô-lăng, táp-lô và can thiệp hệ thống điện tử để xóa lỗi. Một số cơ sở còn sử dụng điện trở hoặc thiết bị giả lập nhằm làm tắt đèn cảnh báo túi khí trên bảng đồng hồ.

Tuy nhiên, việc túi khí được lắp lại đúng vị trí, hình thức bên ngoài giống ban đầu hoặc đèn cảnh báo không còn sáng không đồng nghĩa hệ thống đã hoạt động an toàn. Nếu bộ tạo khí không đạt yêu cầu, túi khí có thể không bung, bung chậm, bung không đủ áp suất hoặc kích hoạt sai thời điểm. Những sai lệch này đều có thể ảnh hưởng nghiêm trọng đến khả năng bảo vệ người ngồi trong xe.

Theo kỹ sư ô tô Nguyễn Văn Triển (Toyota Mỹ Đình, Hà Nội): "Hãng luôn khuyến cáo tuyệt đối không sửa chữa, tái sử dụng túi khí đã bung, nổ. Thay vào đó, việc thay thế túi khí mới hoàn toàn, đúng tiêu chuẩn, chất lượng, phù hợp với loại xe sẽ đảm bảo an toàn khi xảy ra va chạm.

Khi túi khí đã bung, chất dẫn nổ đã hoạt động thì không thể thay thế để phục hồi, do vậy việc sửa chữa, cố phục hồi lại túi khí để sử dụng rất nguy hiểm, nguy cơ chấn thương do tai nạn tăng lên. Tuy vậy, không phải mọi trường hợp đều phải thay mới túi khí hoàn toàn, với những trường hợp túi khí chưa bị nổ, chất dẫn nổ vẫn còn mà chỉ hư hỏng mặt túi hay kíp nổ thì tùy trường hợp vẫn có thể thay thế những linh kiện này mà không ảnh hưởng đến quá trình hoạt động về sau của túi khí", kỹ sư Triển phân tích.

Đặc biệt, không được can thiệp hệ thống điều khiển để tắt đèn cảnh báo túi khí khi chưa được sửa chữa, thay thế đúng cách để đảm bảo an toàn vận hành, kỹ sư Triển nói thêm.

Ngoài ra, theo các chuyên gia, chủ xe không nên chỉ thay riêng phần túi khí đã bung mà bỏ qua các bộ phận liên quan như bỏ qua việc kiểm tra bộ điều khiển SRS, cảm biến va chạm, hệ thống dây dẫn, giắc kết nối, bộ căng đai an toàn và các túi khí khác có thể đã chịu tác động. 

Sau khi hoàn tất, kỹ thuật viên cần sử dụng thiết bị chẩn đoán phù hợp để kiểm tra lỗi, xác nhận trạng thái hoạt động của hệ thống và bảo đảm đèn cảnh báo túi khí hoạt động đúng quy trình. Chủ xe nên yêu cầu gara cung cấp hóa đơn, thông tin phụ tùng, nguồn gốc linh kiện và hồ sơ công việc đã thực hiện để có căn cứ kiểm tra, bảo hành khi cần thiết.

Trong trường hợp chi phí thay mới quá cao, chủ xe có thể trao đổi với doanh nghiệp bảo hiểm về phạm vi bồi thường, tìm kiếm phụ tùng chính hãng phù hợp hoặc linh kiện được nhà sản xuất chấp thuận. Không nên vì tiết kiệm trước mắt mà lựa chọn túi khí phục hồi không rõ nguồn gốc hoặc các biện pháp can thiệp chỉ nhằm xóa đèn báo lỗi.