Trong 6 tháng đầu năm 2026, các loại xe xanh (xe điện, hybrid) chiếm gần 40% thị phần ô tô Việt Nam. Điều này cho thấy quá trình chuyển dịch sang các loại xe xanh đang diễn ra nhanh hơn dự báo.
Tín hiệu chuyển dịch rõ nét
Báo cáo từ Hiệp hội Các nhà sản xuất ô tô Việt Nam (VAMA), VinFast và Hyundai Thành Công cho thấy, trong 6 tháng đầu năm 2026, toàn thị trường tiêu thụ 328.818 xe, tăng 29% so với cùng kỳ năm trước.
Quá trình điện hóa ô tô được nhận định diễn ra nhanh hơn dự báo.
Trong đó, nhóm xe xanh đạt doanh số 126.781 xe, tăng tới 72,50% so với cùng kỳ năm 2025. Con số này bao gồm 115.916 xe điện của VinFast cùng doanh số cộng dồn các mẫu hybrid từ các thành viên VAMA, chưa tính xe điện và hybrid của các thương hiệu Trung Quốc.
Ở chiều ngược lại, nhóm xe xăng dầu đạt 202.037 xe, tăng 11,44% so với 181.299 xe cùng kỳ năm trước.
Khoảng cách lớn về tốc độ tăng trưởng đã làm thay đổi đáng kể cơ cấu thị phần. Nếu 6 tháng đầu năm 2025, xe động cơ đốt trong còn chiếm 71,16% thị phần thì đến cùng kỳ năm nay tỷ trọng đã giảm xuống còn 61,44%. Miếng bánh thị phần mất đi tương đương gần 10 điểm phần trăm và được chuyển sang nhóm xe năng lượng mới, đưa tỷ trọng nhóm này lên 38,56%.
Chuyên gia kinh tế TS Nguyễn Trí Hiếu đánh giá, mức tăng gần 10 điểm phần trăm thị phần của xe năng lượng mới cùng sự thu hẹp tương ứng của xe động cơ đốt trong là tín hiệu rõ nét cho thấy thị trường ô tô Việt Nam đang bước vào giai đoạn chuyển dịch mang tính trung và dài hạn.
"Khi xe điện và hybrid đạt quy mô lớn hơn, đà tăng sẽ dần ổn định, xu hướng người tiêu dùng chuyển sang các dòng xe xanh là điều không thể đảo ngược", ông Hiếu nói.
Nhiều yếu tố thúc đẩy tăng trưởng
Theo các chuyên gia, đà tăng của các dòng xe xanh được thúc đẩy bởi nhiều yếu tố cùng lúc, từ sự đa dạng về sản phẩm, chính sách hỗ trợ của nhà nước đến chiến lược kích cầu của các doanh nghiệp.
Trên thị trường, người tiêu dùng có thêm nhiều lựa chọn ở các phân khúc phổ thông với mức giá dễ tiếp cận hơn. Đơn cử, mẫu xe điện đô thị VF3 đạt doanh số 23.781 xe trong nửa đầu năm. Trong khi bộ đôi MPV Limo Green và VF MPV 7 đạt doanh số cộng dồn 37.107 xe. Sự xuất hiện của các mẫu xe với giá bán hợp lý đã giúp xe điện tiếp cận nhóm khách hàng rộng hơn.
TS Nguyễn Trí Hiếu nhận định, các chính sách ưu đãi cùng định hướng quản lý giao thông theo hướng giảm phát thải sẽ tác động mạnh đến quyết định mua xe trong 3-5 năm tới.
Có hai động lực chính tạo nên sự dịch chuyển này. Thứ nhất là sự hỗ trợ mạnh mẽ từ các chính sách ưu đãi thuế, phí và định hướng phát triển xe thân thiện với môi trường. Thứ hai là sức hút từ các mẫu xe thế hệ mới mang hàm lượng công nghệ cao.
Nếu các chính sách hỗ trợ tiếp tục được duy trì, tốc độ tăng trưởng của xe năng lượng mới sẽ được giữ vững trong những năm tới.
Không chỉ xe điện, nhóm hybrid cũng hưởng lợi từ chính sách giảm 30% thuế tiêu thụ đặc biệt đối với các mẫu hybrid tự sạc đủ điều kiện, cùng hàng loạt chương trình kích cầu của Toyota, Honda, Hyundai và Kia, như hỗ trợ lãi suất, lệ phí trước bạ hoặc giảm giá trực tiếp.
Theo TS Nguyễn Thiết Lập, Khoa Cơ khí ô tô, Trường Đại học GTVT, xe hybrid ghi điểm nhờ khả năng tiết kiệm nhiên liệu và vận hành ổn định, trong khi xe điện hấp dẫn bởi công nghệ và chi phí sử dụng.
Tuy nhiên, tốc độ phổ cập của xe điện vẫn phụ thuộc đáng kể vào sự phát triển của hạ tầng sạc và chất lượng dịch vụ sau bán hàng. Khi hệ thống trụ sạc phủ rộng hơn, dịch vụ sau bán hàng đầy đủ, người dùng sẽ mua nhiều hơn.
Ngoài chính sách và sản phẩm, chiến lược kinh doanh của doanh nghiệp cũng góp phần thúc đẩy nhu cầu. Ngay từ đầu năm 2026, VinFast triển khai chương trình "Mãnh liệt vì tương lai xanh" với nhiều chính sách như mua xe trả góp 0 đồng, giảm giá bán, miễn phí sạc, hỗ trợ đổi pin và kéo dài ưu đãi sạc đến năm 2029.
Hãng xe truyền thống đang thay đổi
Các chuyên gia nhận định, sự dịch chuyển thị phần không chỉ phản ánh thay đổi trong hành vi tiêu dùng mà còn buộc các hãng xe phải điều chỉnh chiến lược phát triển sản phẩm.
Theo ông Đào Công Quyết, Trưởng Tiểu ban Truyền thông VAMA, người tiêu dùng hiện không chỉ quan tâm đến động cơ mà chú trọng hơn tới công nghệ, trải nghiệm sử dụng và yếu tố môi trường. Sự cộng hưởng giữa sản phẩm công nghệ, giá thành dễ tiếp cận và ý thức bảo vệ môi trường chính là chìa khóa làm thay đổi quyết định mua sắm.
Với các hãng xe truyền thống, ông Quyết cho rằng, xe hybrid là hướng đi phù hợp trong giai đoạn hiện nay. Các thành viên VAMA đều đang xây dựng lộ trình phát triển xe hybrid bởi đây là công nghệ mà các hãng đã có nền tảng, giúp duy trì khách hàng hiện hữu mà chưa phải đối mặt ngay với bài toán hạ tầng sạc.
Ở góc nhìn khác, TS Nguyễn Thiết Lập nhận định quyết định mua xe của người Việt vẫn phụ thuộc vào nhiều yếu tố, từ mức thu nhập, điều kiện hạ tầng giao thông đến chi phí sử dụng và bảo dưỡng.
Ô tô vẫn là tài sản có giá trị lớn đối với phần lớn các gia đình, vì vậy một mẫu xe muốn giữ được thị phần phải đáp ứng đồng thời nhiều tiêu chí như phù hợp nhu cầu sử dụng, tiết kiệm chi phí vận hành, thuận tiện bảo dưỡng, kiểu dáng hấp dẫn và giá bán hợp lý.