Làm sao để tránh rủi ro pháp lý khi mua ô tô cũ?

Xe bị phạt nguội, tranh chấp tài sản, xe là tang vật vụ án hay giấy tờ giả là những rủi ro về thủ tục khi mua ô tô cũ.

Kiểm tra pháp lý xe

Thời điểm giáp Tết, thị trường ô tô cũ đang rất sôi động. Với nhiều người, tài chính không quá dư dả, có thể chọn mua một chiếc ô tô cũ với giá từ vài trăm triệu đồng để đi Tết.

Bên cạnh việc xem xét kỹ, tìm hiểu nguồn gốc xe tránh mua phải xe ngập nước, xe tai nạn hay thủy kích thì việc chọn xe thế nào không vướng pháp lý, không bị tranh chấp là câu chuyện được nhiều người quan tâm.

Thiếu kinh nghiệm hay chủ quan không kiểm tra rõ ràng về lịch sử, pháp lý của xe khiến nhiều người bị phạt, không thể sang tên, thậm chí mua phải xe cầm cố thế chấp, xe trộm cắp hay xe giấy tờ giả.

Trường hợp của chị Trần Thị Hậu (Hà Nội) là một ví dụ. Năm 2023, chị Hậu mua một chiếc xe Toyota Venza cũ với giá 500 triệu đồng. Khi mua, hai bên ký công chứng nhưng không làm thủ tục rút biển số, đăng ký sang tên ngay. Sau một năm sử dụng, xe chị Hậu bị phạt nguội lỗi quá tốc độ tại tỉnh Nam Định (nay là Ninh Bình). Khi đi làm thủ tục đăng ký lại, cơ quan chức năng yêu cầu phải nộp phạt nguội xong mới đăng ký được.

Lúc này mọi việc trở nên phức tạp hơn bởi dù đã công chứng mua bán nhưng đăng ký xe vẫn đứng tên chủ cũ (ở Hải Phòng). Công an yêu cầu phải có mặt chủ cũ hoặc phải có giấy ủy quyền thì chị Hậu mới nộp phạt nguội được. Sau đó, phải thuyết phục nhiều lần chủ xe mới hỗ trợ ủy quyền để nộp phạt.

Chưa hết, chị Hậu còn bị phạt 5 triệu đồng do quá thời hạn làm thủ tục thu hồi biển số cũ và đăng ký ra biển số mới (quá 30 ngày theo quy định).

Mua phải ô tô cũ bị bổ máy, có đáng lo?

Điều khiến nhiều người lo ngại là mua phải một chiếc ô tô cũ đã bị bổ máy, đại tu. Vậy, có phải mọi trường hợp bị bổ máy đều làm cho xe vận hành kém, mất giá trị?

Tương tự, anh Lê Văn Cự ở Hải Dương (nay Hải Phòng) mua xe Lexus GX470 cũ nhưng không sang tên ngay vì tin tưởng chủ xe là người quen. Hai năm sau, khi làm thủ tục sang tên cho người khác, anh Cự mới phát hiện chiếc xe mình mua bị làm giả giấy tờ, xe có nguồn gốc biển số Lào. Sự việc kết thúc bằng một câu chuyện buồn, vừa mất tiền, vừa mất bạn bè và luẩn quẩn trong cuộc chiến pháp lý.

Những lưu ý quan trọng

Để đảm bảo an toàn, tránh rủi ro về thủ tục, theo chuyên gia pháp lý khi mua xe cũ, cần tránh nhưng lỗi thủ tục nghiêm trọng sau:

Không mua xe không giấy tờ (đăng ký xe) hoặc giấy tờ giả hoặc xe bị "đục lại" số khung, số máy, xe giấy tờ giả, xe có giấy tờ photo.

Kiểm tra thật kỹ lưỡng ở các cơ quan chức năng đảm bảo xe đã được đăng ký hợp pháp và đủ điều kiện lưu hành.

Xe không phải là tang vật của vụ án hoặc là công cụ phương tiện trong các vụ án hình sự. Xe không giấy tờ là xe bất hợp pháp, nguy cơ bị tịch thu và vi phạm pháp luật hình sự.

Mua bán trao tay hoặc viết giấy tay không có công chứng của cơ quan có thẩm quyền sẽ khiến giao dịch có thể bị vô hiệu. Hợp đồng công chứng là bằng chứng pháp lý cao nhất để bảo vệ người mua. Tuyệt đối không mua xe bằng hình thức ký hợp đồng ủy quyền vì như vậy, người mua chưa phải chủ sở hữu hợp pháp.

Nhiều người mua xe nhưng không làm thủ tục sang tên, vẫn để tên chủ cũ. Điều này dẫn đến rủi ro pháp lý nếu xe từng liên quan đến các vụ án. Đơn giản hơn là không thể thực hiện các quyền liên quan đến quyền của chủ xe, như nộp phạt nguội, ký hợp đồng mua bán lại xe.

Theo Nghị định 168/2024, nếu quá 30 ngày mà chưa hoàn tất việc đăng ký lại, chủ xe là cá nhân sẽ bị phạt từ 4-6 triệu đồng. Mức phạt cao hơn với tổ chức, từ 8-12 triệu đồng.

Trước khi chốt mua, cần kiểm tra kỹ xe có đang bị phạt vi phạm giao thông (phạt nguội) hay không. Nếu có, cần yêu cầu chủ cũ nộp phạt và xử lý dứt điểm các khoản thuế, phạt khác để tránh phiền phức và thiệt hại sau này. Bởi nếu không nộp phạt sẽ không thể làm thủ tục sang tên khi bán lại cho người khác.

Ngoài ra, bắt buộc yêu cầu những đồng sở hữu chung ký mua bán công chứng như vợ, chồng để tránh bị tranh chấp tài sản sau này. Kiểm tra xe xe có bị cầm cố, thế chấp cho các tổ chức tín dụng hay không để tránh những tranh chấp pháp lý phức tạp về sau. Nếu xe đã thế chấp trước đó, cần có xác nhận giải chấp của ngân hàng.