Cần chính sách ưu đãi xe điện “mở rộng phạm vi”?

Không thuần điện hoàn toàn, cũng không phải hybrid truyền thống, xe điện mở rộng phạm vi hoạt động (EREV) được đánh giá là lời giải cho bài toán "vừa chạy điện, vừa không lo hết pin".

Những điểm khác biệt

Một dòng ô tô điện hoàn toàn mới đang chuẩn bị gia nhập thị trường Việt Nam. Đó là xe điện mở rộng phạm vi hoạt động (EREV) - mẫu xe vẫn chạy hoàn toàn bằng mô-tơ điện nhưng được trang bị thêm động cơ xăng chỉ để phát điện khi pin yếu.

Việc Bộ Xây dựng ban hành Thông tư 45/2026, lần đầu đưa loại xe này vào hệ thống phân loại phương tiện được xem là bước chuẩn bị cho xu hướng công nghệ mới và cũng đặt ra câu hỏi: EREV nên được hưởng chính sách ưu đãi như ô tô điện hay không?

Theo đó trong phân loại, bổ sung thêm định nghĩa xe điện chạy bằng pin mở rộng phạm vi hoạt động (REEVeb hoặc EREVeb) và xe điện mở rộng phạm vi hoạt động, ưu tiên điện (REEVep hoặc EREVep).

Hiểu đơn giản, EREV vẫn là xe chạy hoàn toàn bằng mô-tơ điện giống ô tô điện chạy pin (BEV).

Điểm khác biệt là xe được trang bị thêm một động cơ xăng nhỏ, nhưng động cơ này không truyền lực tới bánh xe mà chỉ hoạt động như một "máy phát điện" để sạc pin khi cần. Nhờ đó, người dùng có thể tiếp tục hành trình mà không lo việc hết pin giữa đường. Loại xe này cũng có khả năng nạp điện từ nguồn điện bên ngoài.

Phân loại sớm theo xu hướng chung

Theo ông Nguyễn Đông Phong, Trưởng phòng Phương tiện giao thông đường bộ (Cục Đăng kiểm VN), để xác định chia làm 2 loại phương tiện là EREVeb hay EREVep còn phụ thuộc vào phạm vi hoạt động chạy xe thuần điện (AER).

AER được hiểu là quãng đường hoạt động được khi pin ở trạng thái đầy, động cơ đốt trong chưa quay máy phát điện để sạc cho pin. Nếu xe có AER từ 250km trở lên thì là EREVeb. Còn nếu từ 150km đến dưới 250km thì sẽ là EREVep.

Ông Trần Quang Hà, Phó Vụ trưởng Vụ Khoa học Công nghệ, Môi trường và Vật liệu xây dựng (Bộ Xây dựng) cho biết, loại xe EREV ưu việt hơn so với xe hybrid thông thường nhờ quãng đường di chuyển thuần điện lớn, có tiềm năng phát triển tại Việt Nam trong tương lai.

Do vậy theo xu hướng, cũng cần bổ sung phân loại riêng, không xếp chung với các loại xe hybrid dù vẫn có động cơ đốt trong. Việc phát triển dòng xe EREV được đánh giá phù hợp trong giai đoạn chuyển tiếp.

Theo tìm hiểu, thời gian tới, có thể Việt Nam sẽ có các mẫu xe EREV được bán ra. Mới đây nhất, Li Auto xác nhận dự kiến mở bán xe tại Việt Nam vào cuối 2026, đầu 2027.

Li Auto là thương hiệu ô tô thành lập năm 2015, chuyên về xe thuần điện chạy pin (BEV) và xe điện mở rộng phạm vi. Hay nhà phân phối Volkswagen tại Việt Nam xác nhận sẽ mở bán dòng xe EREV có tên gọi ID. ERA 9X nhập khẩu Trung Quốc, dự kiến giao xe cuối tháng 10.

Ngoài ra tại phiên họp Đại hội đồng cổ đông thường niên 2026, ông Phạm Nhật Vượng, Chủ tịch Vingroup cũng cho biết, VinFast là hãng xe tập trung vào hệ sinh thái chạy điện, song cũng nghiên cứu, ứng dụng thêm công nghệ mới để kéo dài quãng đường hoạt động của xe điện, giải quyết một số trường hợp như đang đi thì hết pin, đi vào vùng không có trạm sạc hoặc quên không sạc điện.

Các chuyên gia cho rằng, loại xe phù hợp với các tiêu chí trên có thể là loại EREV.

Nên được ưu đãi ra sao?

PGS.TS Đàm Hoàng Phúc, Giám đốc Chương trình đào tạo kỹ thuật ô tô, Đại học Bách khoa Hà Nội cho biết, về mặt kỹ thuật, xe EREV ưu việt hơn xe PHEV hay HEV rất nhiều nhờ vào việc quãng đường hoạt động thuần điện lớn. Tuy nhiên, vẫn không thể coi đây là xe điện vì vẫn sử dụng động cơ đốt trong, dù chỉ có nhiệm vụ làm máy phát điện.

"Xe EREV nếu sử dụng đúng cách, cắm sạc khi hết pin sẽ đạt hiệu quả giảm phát thải rất tốt", ông Phúc nói và cho biết, trên thế giới có những nước ưu đãi dòng xe này tương đương ô tô điện, song cũng có nước chỉ ưu đãi cao hơn với xe HEV/PHEV nhưng thấp hơn ô tô điện.

"Phải khẳng định xe EREV giảm phát thải hơn xe HEV/PHEV nên nếu ưu đãi như HEV/PHEV thì sẽ thiệt thòi cho xe EREV. Xe EREV nếu có hạ tầng trạm sạc tốt, người dân khi đó sẽ sử dụng điện nhiều hơn, tiết kiệm hơn, xăng chỉ là giải pháp giúp giảm nỗi lo về quãng đường. Được như vậy có thể ưu đãi xe EREV tương đương với xe điện", ông Phúc chia sẻ.

TS Nguyễn Thiết Lập, Bộ môn Cơ khí ô tô (Đại học GTVT) cũng cho rằng, với cấu tạo và cách thức vận hành chỉ bằng điện từ pin, quãng đường di chuyển thuần điện lớn hơn xe hybrid thông thường, xe EREV cũng nên có ưu đãi xứng đáng. Nhưng việc ưu đãi như thế nào cũng cần phải tính đến hạ tầng sạc.

"Nếu xe EREV với quãng đường thuần điện dài, lại có thể sạc được bất cứ lúc nào, người dùng chỉ sử dụng pin, sạc thường xuyên để di chuyển, cũng có thể coi EREV như ô tô điện, áp dụng chính sách ưu đãi tương đương, hoặc tiệm cận với ô tô điện hiện nay", TS Lập nêu quan điểm.